Người hâm mộ bóng đá Việt Nam vừa trải qua cảm giác nuối tiếc khôn tả khi đội tuyển nước nhà để thua sát nút đội tuyển Trung Quốc 2-3 ở vòng loại thứ 3 World Cup 2022. Bàn thua quyết định ở đúng phút bù giờ cuối cùng, được ghi bởi Wu Lei, tiền đạo có tiếng nhất của bóng đá Trung Quốc thời điểm này. Không có gì là tình cờ, bởi chính Wu Lei là điểm khác biệt rõ rệt nhất giữa hai đội tuyển. Chân sút 29 tuổi này là cầu thủ duy nhất ở trận đấu đó đang thi đấu ở châu Âu.

 

Anh khoác áo Espanyol, đội bóng thuộc giải VĐQG Tây Ban Nha, từ năm 2019 đến nay. Wu Lei ghi được 14 bàn trong 105 trận cho Espanyol tính đến lúc này, con số không mấy ấn tượng, tuy nhiên nếu so với các cầu thủ Việt Nam thì cách biệt cũng đã là một trời, một vực. Công Vinh và Công Phượng là hai tiền đạo Việt Nam đã có cơ hội sang châu Âu thử sức (ở cấp độ thấp hơn), nhưng chưa ai ghi được bàn thắng nào và đã phải nhanh chóng trở về.

 

Một tập thể chỉ mạnh khi có những cá nhân giỏi. Những cầu thủ như Wu Lei, với trình độ và bản lĩnh được trui rèn ở môi trường bóng đá đẳng cấp hơn nhiều, có vai trò nâng tầm đội tuyển Trung Quốc. Bất kể gần đây có rất nhiều thông tin hàm ý hạ thấp năng lực của đội tuyển Trung Quốc, không thể không thừa nhận rằng họ vẫn đang ở trên Việt Nam một bậc.

 

Thành công của đội tuyển Việt Nam, cũng như bóng đá nữ và Futsal, được tạo nên nhờ lối chơi nhuần nhuyễn và tinh thần quyết thắng rất cao hơn là sự nổi trội về chất lượng đội ngũ. Việt Nam có lẽ là đội duy nhất trong số 12 đội bóng đang dự vòng loại thứ 3 World Cup 2022, khu vực châu Á không có một cầu thủ thực sự đẳng cấp nào.

 

 

Theo Kamensek, người đã có nhiều năm làm việc với bóng đá Việt, không có CLB châu Âu nào muốn bỏ dù chỉ 1 euro để mua cầu thủ Việt Nam. Lý do là các đội châu Âu thường hướng đến các thị trường cấp thấp như châu Á với mục tiêu tìm những cầu thủ giá rẻ có tiềm năng phát triển để đào tạo rồi bán lấy lời, nhưng cầu thủ Việt khi đủ khả năng sang châu Âu rồi thì hầu như không còn tiềm năng phát triển.

 

Cầu thủ Việt thường đạt giới hạn của họ khi mới chỉ 23-24 tuổi, do vậy không hứa hẹn lợi ích kinh tế. Họ cũng có thể chất không ấn tượng, đặc biệt với yêu cầu cường độ vận động mạnh.

 

Ngay cả Quang Hải, cầu thủ giỏi nhất của bóng đá Việt Nam hiện tại, cũng không đủ trình độ để đá chính tại châu Âu, theo nhận định của Kamensek. Ông này cho rằng bản thân những người như Quang Hải cũng không mặn mà chuyện ra nước ngoài thi đấu khi họ đang có tất cả tại Việt Nam: Danh tiếng, tiền bạc, vị thế. Chẳng có lý do gì để ra đi, nhất là khi phải đối mặt với nguy cơ thất bại rất lớn.

Kamensek cũng khẳng định: “Nhưng nếu bóng đá Việt Nam muốn nói đến việc dự World Cup thì không thể nào chỉ có các cầu thủ đá ở V-League được, vì đá ở V-League thì không đủ trình độ đến với World Cup”. Đó là nhận xét rất đau với bóng đá Việt Nam, nhưng hoàn toàn xác đáng và chúng ta phải chấp nhận thực tế đó.

 

Đã từng có một số đội bóng châu Á dự World Cup với toàn bộ các cầu thủ thi đấu ở trong nước, gần nhất là Saudi Arabia ở World Cup 2002, nhưng giải VĐQG của nước này ở trình độ hàng đầu châu lục, điển hình là CLB Al-Hilal của Saudi Arabia đang là đội bóng giàu thành tích nhất tại AFC Champions League với 7 lần vào chung kết và 3 lần vô địch.

Tất nhiên, không thể đem V-League ra so, khi mà giải đấu của Việt Nam còn thua xa Thai League của Thái Lan. V-League được chuyển sang bóng đá chuyên nghiệp từ năm 2000, nhưng đến giờ, sau hơn 2 thập kỷ, chữ “chuyên” ấy vẫn là khái niệm còn khá mơ hồ.

 

 

Khi các nhà quản lý bóng đá Việt Nam đặt mục tiêu tranh vé dự World Cup 2026, liệu họ đã có nghĩ về những vấn đề mà Kamensek vừa đề cập hay không? Kể từ khi chuyển sang mô hình chuyên nghiệp, bóng đá nước nhà đã có những thay đổi không nhỏ từ cách làm thức thời và có chiến lược của những người như bầu Đức, bầu Hiển, hay ở trung tâm đào tạo bóng đá trẻ PVF.

 

Những lò đào tạo tài năng hoạt động quy củ, bài bản và thành quả cũng đã được nhìn thấy với lứa cầu thủ trụ cột của đội tuyển quốc gia hiện tại, nhưng đào tạo với mục đích để đưa cầu thủ “đi Tây” là điều chắc chưa ai từng nghĩ tới. Theo Kamensek, cầu thủ Việt nếu muốn sang châu