(QBĐT) - Hơn 40 năm, cuốn nhật ký đã ngả màu nhưng Thiếu tướng Nguyễn Văn Hiếu, nguyên Phó Tham mưu trưởng Quân khu 4, cựu quân tình nguyện Việt Nam tại Campuchia vẫn giữ bên mình như một báu vật. Những dòng chữ đã nhạt nhòa theo thời gian, vậy mà ký ức của những năm tháng không thể nào quên vẫn cuồn cuộn trong ông mỗi khi nhắc đến.

      >>> Bài 1: "Đội quân nhà Phật"

Cuốn nhật ký bắt đầu từ những ngày Thiếu tướng Nguyễn Văn Hiếu vẫn đang học tập tại Trường sĩ quan Pháo binh. Nhưng phải đến khi sang chiến trường Campuchia, đối mặt với hiểm nguy, chứng kiến sự mất mát, hy sinh của đồng chí, đồng đội, những dòng gan ruột cứ thế lấp đầy trong từng trang viết. “Ngày 1/3/1984: Trung đoàn pháo binh, Sư đoàn 339 điều mình về Đại đội 10 nhận công tác. Cuộc sống chiến trường, người lính lại tiếp tục. Đại đội 10 dạo này mất mát nhiều quá, chỉ trong vòng 48 ngày mà hy sinh 3, bị thương 2. Mình mới về, thấy hậu quả để lại cũng đáng buồn”.

Đó là những dòng nhật ký đầu tiên được viết ngay tại chiến trường Pua Sát-một tỉnh giáp biên giới Campuchia-Thái Lan. Thiếu tướng Nguyễn Văn Hiếu thời điểm này đang là Đại đội trưởng thuộc Trung đoàn 11, Sư đoàn 339 Mặt trận 979.

Khi ấy, cán bộ, chiến sĩ phải chiến đấu giữa một chiến trường ác liệt, điều kiện sống cũng vô cùng khốc liệt với những cuộc tuần tra trong rừng thiếu thốn lương thực, cả nước sạch và thường xuyên đối diện với những bẫy mìn mà kẻ địch giăng mắc khắp nơi. Ở đó, “cây cối trơ trụi, không còn lá. Trên thân cây, hàng trăm mảnh đạn chặt ngang dọc, nham nhở chừng vài cây số vuông”, mìn dày đặc trên con đường hành quân mà “người đi sau phải bước lên dấu chân người đi trước, lệch ra khỏi, không may là lại dính mìn”.

Khắc nghiệt thế nhưng những người lính bộ đội Cụ Hồ vẫn giữ vững phẩm chất cao quý, mạnh mẽ đi qua khói lửa, vượt qua những thiếu thốn, chật vật để tiếp tục chiến đấu: “Ngày 10/12/1984: Ba đồng chí đi trinh sát đo đạc mục tiêu đến nay đã sốt gần hết. Nhìn anh em người nào cũng xanh xao, vàng vọt, cơm không đủ được. Tội nghiệp quá! Mình chắc cũng đến lượt như vậy thôi vì vùng biên giới này sốt rét 100%. Không ai tránh khỏi, cho dù sức khỏe có đi chăng nữa vẫn phải chịu đựng những trận sốt rét hoành hành. Tuy vậy song các đơn vị đã chốt giữ lâu ở khu vực này anh em vẫn lạc quan và công tác tốt”.

 Là người chỉ huy, ông chưa một ngày thôi lo nghĩ bởi nơi chiến trường này, sự khó nhọc và hiểm nguy là điều không thể đong đếm. Ngay cả khi đang trong cơn sốt rét, phải lui về hậu cứ, ông vẫn“thấy lo cho đơn vị và thương anh em đang ở tuyến trước v�