.

Xanh thắm Trường Xuân

.
08:13, Chủ Nhật, 23/02/2020 (GMT+7)
(QBĐT) - Hồ Hơn, Trưởng bản Lâm Ninh, xã Trường Xuân (Quảng Ninh) nhắc khéo: “Con lên thăm đồng bào Vân Kiều, nhớ ghé thăm bản. Người Vân Kiều Lâm Ninh làm lúa nước gần bốn mươi năm… thành ra ấm cái bụng”.
 
Ơn Đảng!
 
Theo dòng ký ức của trưởng bản Hồ Hơn ở phía bờ Bắc sông Long Đại, chúng tôi đi tìm trong mấy bản làng thuộc xã Trường Xuân, cây lúa nước định hình từ đâu? Đồng bào làm lúa nước từ bao giờ?
 
Bắt đầu từ bản Lâm Ninh, qua dốc Ma Nang, xuống Rào Đá, Rào Trù; qua Khe Dây; vô Khe Ngang, Hang Chuồn, Nà Lâm…, đồng bào Vân Kiều thiệt bụng, nói như đinh đóng cột: “Ơn Đảng!”.
 Thung lũng Rào Trù mướt xanh màu lúa nước
Thung lũng Rào Trù mướt xanh màu lúa nước
Hồ Thị Trang, người phụ nữ Vân Kiều ở bản Khe Ngang bảo: “Từ khi có nước, từ khi làm lúa nước, cái bụng gia đình mình hết đói. Hơn 5 sào ruộng, mỗi vụ thu về 10 bao khoảng 5 tạ lúa. Hai vợ chồng và hai đứa con nhỏ bớt đi gánh nặng cho Nhà nước”.
 
Sau một quá trình phấn đấu, cống hiến cho dân bản Khe Ngang, Trưởng bản Hồ Nam được tín nhiệm thêm chức Bí thư Chi bộ nhiệm kỳ 2020-2022: “Khe Ngang qua rồi thời gian khó. Bây giờ, trong bản Khe Ngang, nhà nào còn đói cái bụng thì nhà đó không biết cách làm ăn, không có ý chí phấn đấu. Chẳng lẽ cứ trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ từ Nhà nước?”.
 
Trên cánh đồng lúa mướt xanh, Hồ Thị Lịch, bản Khe Ngang mải miết cắm những ngọn mạ non xuống chân ruộng, nơi thừa ra những khoảng trống chờ ken đầy. Lịch bảo: “Không ai dạy mình cả, tự mình ý thức rằng đừng để đất trống, rứa thôi! Đất cho cây lúa nước lên xanh. Đất cho mình nên người!”.
 
Ơn cái đập thủy lợi!
 
Hồ Lịch, người Vân Kiều bản Khe Dây khẳng định với chúng tôi đúng như thế: "Ơn cái đập thủy lợi!". Ở bản Khe Dây, kinh tế gia đình Hồ Lịch vững nhất, trong vườn trồng hơn 100 gốc tiêu, sở hữu 7ha rừng trồng keo, mỗi vụ khai thác thu từ 30 đến 40 triệu đồng/ha. Hồ Lịch còn đấu thầu thêm lòng hồ thủy lợi Khe Dây hàng năm để thả cá. “Nhưng phải cám ơn những con đập thủy lợi, đồng bào Vân Kiều vừa có nước phục vụ sản xuất, vừa có nước phục vụ dân sinh”, Hồ Lịch nhắc đi nhắc lại.
 
Hồ Lịch tự hào khi đập Khe Dây ở bản mình là công trình thủy lợi đầu tiên trong xã Trường Xuân khởi công xây dựng vào năm 1991 của thế kỷ trước. Từ khi đập Khe Dây định hình, người Vân Kiều bản Khe Dây sống định canh, định cư, trồng thí điểm 4 ha lúa nước. Năm đầu tiên xuống đồng, năng suất lúa đạt 42 tạ/ha. Khe Dây trở thành bản đầu tiên của người Vân Kiều xã Trường Xuân trồng được lúa nước, rời xa tập quán du canh, du cư, “phát, đốt, cốt, trỉa”.
 
Sau đập Khe Dây, để ổn định cuộc sống đồng bào Vân Kiều, hàng loạt công trình thủy lợi mới khởi công, xây dựng và đưa vào sử dụng: Trạng Rôộng, Lồng Đèn, Phú Bài... trong khoảng thời gian từ năm 1993 đến năm 1997. Kèm theo đó là diện tích lúa nước nhân rộng thêm, bắt đầu từ bản Khe Dây và người làm chủ là đồng bào Vân Kiều trước đó vốn quen lối canh tác “phát, đốt, cốt, trỉa”.
 
Hướng đến ấm no
 
Hồ Thị Trang tâm sự với chúng tôi rằng, trồng lúa nước hai vụ, bảo đảm lương thực trong năm, nên gia đình thôi trông chờ, ỷ lại sự hỗ trợ của Nhà nước. Đó mới vững bền.
 
Phó Chủ tịch UBND xã Trường Xuân Võ Thành Đồng chia sẻ: “Diện tích tự nhiên toàn xã trên 15.634ha, trong đó, đất nông nghiệp chỉ 346ha. Toàn xã có 9 thôn, bản với dân số hơn 849 hộ, trên 2.820 khẩu. Đồng bào Vân Kiều sinh sống tại 4 bản: Lâm Ninh, Khe Dây, Khe Ngang, Hang Chuồn với 246 hộ, 795 khẩu… Trong nghị quyết về nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội năm 2020 của HĐND xã, Trường Xuân cố gắng tập trung vào công tác giảm nghèo bền vững, chú trọng đến đối tượng là đồng bào dân tộc thiểu số”.
Đồng bào Vân Kiều bản Khe Ngang gắn bó với cây lúa nước từ nhiều năm nay.
Đồng bào Vân Kiều bản Khe Ngang gắn bó với cây lúa nước từ nhiều năm nay.
Theo lời Phó Chủ tịch UBND xã Trường Xuân Võ Thành Đồng chúng tôi đi về với các bản. Từ dốc Ma Nang nhìn xuống thung lũng Rào Trù, chiến khu xưa của huyện Quảng Ninh trải dài đến Hang Chuồn là cả một vùng ngát xanh no ấm.
 
Thực sự cây lúa nước đã bám chắc cùng đồng bào Vân Kiều nơi xã vùng cao này.
 
Trong 75ha lúa nước gieo trồng vụ đông-xuân thì diện tích vượt trội thuộc quyền sở hữu đồng bào Vân Kiều như ở Trạng Rôộng 12ha; Rào Trù 18ha; Khe Dây 9ha; Khe Ngang 8ha và Lâm Ninh trên 7ha.
 
Để ổn định diện tích lúa nước của đồng bào Vân Kiều, tháng 6-2012, bằng nguồn ngân sách Nhà nước và huy động trong dân, xã Trường Xuân đầu tư trên 30 tỷ đồng tu sửa, nâng cấp 5 hồ đập thủy lợi trên địa bàn gồm đập Khe Dây, Lồng Đèn, Trạng Rôộng, Phú Bài, Hốc Bôống kết hợp tưới tiêu và cung cấp nước sinh hoạt cho người dân.
 
“Người Vân Kiều bản Lâm Ninh làm lúa nước gần bốn mươi năm… thành ra ấm cái bụng, không giàu nhưng chẳng lo đói. Mình làm trưởng bản, quyết tâm giữ trọn vẹn màu xanh cho ruộng lúa hai vụ. Luôn giữ vững năng suất tốp đầu trong các bản làm lúa nước và đứng hàng thứ nhất trong xã”, Hồ Hơn tự hào hứa trước lúc chúng tôi về xuôi.
Hồ An
,
  • "Vua mõ" trên dòng Kiến Giang

    (QBĐT) - Trên những chiếc đò bơi tại lễ hội bơi đua thuyền truyền thống trên sông Kiến Giang, huyện Lệ Thủy, khán giả đã quen mặt anh Hoàng Nhật Huy. Anh được nhiều người phong cho danh hiệu "vua mõ" vì cùng nhiều đội bơi giành 3 giải nhất hạng A và các giải thưởng khác.

    24/01/2020
    .
  • Vào với bản Đoòng giữa rừng Phong Nha

    (QBĐT) - Muốn vào hang động lớn nhất thế giới Sơn Đoòng, ai cũng phải đặt chân đến bản Đoòng trước đã. Bởi bản nằm trên đường vào hang, mặc nhiên trở thành điểm nghỉ chân của du khách trước khi vào với Sơn Đoòng.

    23/02/2020
    .
  • "Roa lữ... Giàng ơi!

    (QBĐT) - Khi mặt trống vỡ toang cũng là lúc người Ma Coong hồn hậu chếnh choáng trong men rượu, trong tình người, trong huyền hoặc trời đất giao hòa rồi đồng thanh: "Roa lữ… Giàng ơi!" (Sướng quá! Vui quá! Giàng ơi!).

    23/01/2020
    .
  • Cổ tích nơi thượng nguồn Rào Đá

    (QBĐT) - Chuyện học, chuyện làm giàu của anh được ví như cổ tích giữa đại ngàn nơi thượng nguồn Rào Đá. Cận Tết, khi tiết trời se lạnh, tôi ngược lên với bản Đá Còi, được gặp, trò chuyện với Hồ Văn Bôn mới cảm nhận rõ hơn khát vọng vươn lên của những người trẻ Vân Kiều hôm nay...

    23/01/2020
    .
  • Tết ấm bản xa

    (QBĐT) - Vẫn là con đường cũ vượt qua chín dòng suối xuyên giữa rừng, phía đầu bản Bạch Đàn, xã Lâm Thủy (Lệ Thủy), bà mế Vân Kiều Hồ Thị Man 90 tuổi cùng dân bản đón chúng tôi như những người con đi xa trở về, mang theo quà Tết nghĩa tình từ miền xuôi lên. Mế Hồ Thị Man lần lượt nắm tay chúng tôi lắc lắc xúc động: "Vui lắm rồi… năm nay bà con trong bản Bạch Đàn lại có thêm một cái Tết ấm!"

    21/01/2020
    .
  • Chữ tâm sau chuyện "nghề" của báo cáo viên Đặng Thái Sơn

    (QBĐT) - Một chiều đầu năm mới 2020, chúng tôi tìm gặp báo cáo viên (BCV) Đặng Thái Sơn tại trụ sở của Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Quảng Bình (nơi ông đang đảm nhận chức vụ Phó Tổng giám đốc), khi biết tin ông vừa xuất sắc giành giải nhất hội thi chung khảo BCV giỏi toàn quốc năm 2019 do Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức.

    16/02/2020
    .
  • "Họa sỹ nhí" và "Chuyện của Mây"

    (QBĐT) - "Chuyện của Mây" là cuốn truyện tranh với nội dung truyền thông về sức khỏe sinh sản tuổi vị thành niên và thanh niên vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Và "họa sỹ" minh họa cho "Chuyện của Mây" là cô bé Nguyễn Thảo Nguyên, học sinh lớp 8, Trường THCS số 1 Nam Lý (TP.Đồng Hới). 

    09/02/2020
    .
  • Đầu xuân vãn cảnh núi Thần Đinh…

    (QBĐT) - Vào những ngày đầu năm Canh Tý 2020, hàng ngàn du khách thập phương đã lên núi Thần Đinh (thuộc xã Trường Xuân, huyện Quảng Ninh) để dâng hương, cầu an, vãn cảnh.

    02/02/2020
    .