(QBĐT) - Đại tá Thái Bá Nhiệm, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Quảng Bình trả lời phỏng vấn của phóng viên Báo Quảng Bình.

- P.V: Nhân dịp kỷ niệm 70 năm Ngày thành lập QĐND Việt Nam, là một cựu chiến binh đã từng có những năm tháng hào hùng ở quân đội, xin ông cho biết chặng đường lịch sử 30 năm gắn bó với quân đội?

- Ông Thái Bá Nhiệm: Tôi sinh ngày 24-4-1929 tại làng Phú Thọ, xã An Thủy, huyện Lệ Thủy, tham gia quân đội vào tháng 3 năm 1947, khi mới 18 tuổi. Nội thân gia đình tôi là bà con với Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Tôi gọi Đại tướng bằng ông. Cũng nhờ ảnh hưởng từ Đại tướng Võ Nguyên Giáp nên tôi được vào quân đội từ rất sớm. Gia đình tôi chỉ cách nhà ông Giáp con sông Kiến Giang. Hồi còn nhỏ, bà ngoại vẫn thường dắt tôi sang thăm nhà ông Giáp, bà khuyên tôi nên theo gương ông Giáp để làm cách mạng. Đó là nguồn động lực cao quý để tôi sớm được phấn đấu rèn luyện trong môi trường quân đội.

Năm 1947 tôi vào Đại đội 1 bộ binh, bộ đội địa phương huyện Lệ Thủy. Cũng thời gian này tôi vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Cuối năm 1949, tôi được đi học quân chính ở Quân khu 4 và được bổ sung vào lực lượng bộ đội chủ lực. Năm 1953, tôi làm Chính trị viên Tiểu đoàn 347, Trung đoàn 95 Sư đoàn 325, tham gia Chiến dịch Đông- Xuân ở đồng bằng Bắc bộ. Tiểu đoàn lập công.

Cuối chiến dịch dự hội nghị tổng kết Chiến dịch Điện Biên Phủ tại Việt Bắc. Năm 1954, tôi làm Phó chính ủy và Chính ủy Trung đoàn 18, năm 1960 làm Chính ủy Trung đoàn 101. Năm 1961 cùng đồng chí Võ Hạp, Trung đoàn trưởng, đưa Trung đoàn 101 lên chiến đấu ở Trung Lào giải phóng đường 9 Sê Pôn. Năm 1962, tôi làm Phó chủ nhiệm chính trị Sư đoàn 325. Năm 1963 phụ trách Chủ nhiệm Chính trị Sư đoàn 228B. Cuối năm 1965 cùng sư đoàn vào chiến trường miền Nam chiến đấu, cùng đơn vị tiêu diệt cụm cứ điểm A Sầu, giải phóng miền tây Thừa Thiên-Huế.

Tiếp đó cả sư đoàn chuyển vào chiến trường Tây Nguyên. Tôi phụ trách Trưởng ban Tổ chức, Phó Chủ nhiệm chính trị và Chủ nhiệm chính trị Mặt trận B3 Tây Nguyên. Khi thành lập Quân đoàn 3 năm 1975, tôi giữ nhiệm vụ Cục trưởng Cục chính trị Quân đoàn 3. Sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, tôi được điều về tỉnh Bình Trị Thiên phụ trách Chính ủy Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh, tham gia Tỉnh ủy Bình Trị Thiên. Tháng 7-1977 chuyển ngành sang phụ trách Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Bình Trị Thiên.

Tháng 7 năm 1989 chia tỉnh Bình Trị Thiên, tôi về phụ trách Bí thư Tỉnh ủy Quảng Bình. Năm 1991 tôi tham gia Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VII, phụ trách công tác Dân vận Tỉnh ủy. Thông cảm với nỗi bất hạnh của người tàn tật và trẻ mồ côi, tôi tự nguyện tham gia công tác của Hội Bảo trợ người tàn tật và trẻ mồ côi Việt Nam, làm Chủ tịch Hội của tỉnh ta. Nay tôi đã nghỉ hưu.

- P.V: Kỷ niệm sâu sắc trong cuộc đời quân ngũ của ông?

- Ông Thái Bá Nhiệm: Kỷ niệm cuộc đời bộ đội thì nhiều, trong đó kỷ niệm thiêng liêng là được gặp Bác Hồ. Tôi nhớ vào đông-xuân 1953-1954 tôi là Chính trị viên Tiểu đoàn 347, Trung đoàn 95. Kết thúc chiến dịch tiểu đoàn được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba, tôi được cử dự hội nghị tổng kết chiến dịch Điện Biên Phủ. Một buổi sáng các đại biểu vừa tề tựu đông đủ thì được thông báo Bác Hồ đến thăm.Các đại biểu ai cũng đăm đăm nhìn vào cổng hội trường để mong nhìn thấy Bác.

Chợt nghe tiếng nói: “Bác đến” Mọi người giật mình. Hóa ra Bác không đi vào cổng chính hội trường mà ghé thăm các anh chị nuôi quân, xem nơi ăn, ở của đại biểu và đang cùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp đi từ bếp lên. Tiếng hô: “Hồ Chủ tịch muôn năm” vang dậy. Sau đó mọi người say sưa nghe Bác nói chuyện.

Tôi còn nhớ sâu sắc ý Bác dặn: Bác khen bộ đội đánh giặc giỏi, Bác khen dân công hỏa tuyến có nhiều thành tích. Trung ương, Chính phủ rất hài lòng. Thắng lợi rất to lớn nhưng mới là bước đầu. Nhiệm vụ quân đội còn rất nặng nề, bộ đội còn cố gắng nhiều hơn nữa mới đáp ứng được yêu cầu của tình hình mới. Được gặp Bác, nghe Bác dạy là niềm hạnh phúc vô biên. Năm 1957, Bác về thăm Quảng Bình.

Khi ấy tôi là Chính ủy Trung đoàn 18 và là đại biểu của Sư đoàn 325 lại một lần nữa vinh dự được nghe Bác Hồ nói chuyện, được dự đêm liên hoan văn nghệ của cán bộ chiến sĩ mừng Bác ở trên bãi biển Nhật Lệ. Và cả sư đoàn được gặp Bác tại sân vận động Đồng Hới trước lúc Bác lên máy bay ra Hà Nội.

Tình cảm và lời dạy của Bác là hành trang vô giá cho mỗi chúng tôi trong những năm tháng ở chiến trường miền Nam, để rồi vượt qua bao gian khổ ác liệt, chúng tôi đã chiến đấu đến ngày toàn thắng.
Đã từng cùng đơn vị chiến đấu tại các chiến trường Đông-Xuân 1953-1954, tây Thừa Thiên Huế, chiến trường đường 9 Nam Lào, chiến trường Tây Nguyên, được tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, tôi rất tự hào và nhớ mãi chặng đường lịch sử hào hùng này.

Đồng chí Thái Bá Nhiệm (thứ 4 từ trái sang) chụp ảnh lưu niệm với bà Nguyễn Thị Định, Phó Tổng Tư lệnh quân giải phóng miền Nam (1969).

Nhiều tướng lĩnh là cấp trên trực tiếp của tôi, nhiều bạn chiến đấu của tôi đã thể hiện sự trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, với nhân dân. Họ là hiện thân sự mưu trí sáng tạo dũng cảm. Họ xứng đáng là bộ đội của thời đại Hồ Chí Minh.Tôi luôn tri ân đồng đội đã anh dũng chiến đấu hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc. Làm công tác chính trị, nhớ lời Bác Hồ dạy, tôi luôn gương mẫu.

Trong chiến tranh, người chính trị viên dù không trực tiếp chiến đấu nhưng phải gương mẫu thì bộ đội chiến sĩ mới nghe theo. Những năm tháng tại chiến trường gian khổ vô cùng. Cái chết luôn kề bên. Chỉ có những người cán bộ chiến sĩ của một quân đội được rèn luyện theo lý tưởng cách mạng, trung với Đảng, hiếu với dân mới có thể vượt qua được mọi khó khăn, vươn lên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Trên những nẻo đường hành quân, đơn vị chúng tôi phải sống chung với những cơn sốt rét ác tính, bom đạn kẻ thù dội xuống nhiều vô kể. Khổ nhất là phải sống trong những cánh rừng con suối bị kẻ thù rải chất độc da cam. Nhiều cán bộ chiến sĩ, sau chiến tranh khi trở về hậu phương lập gia đình đã không có niềm vui hạnh phúc khi sinh ra những đứa con bị di chứng của chất độc da cam.Tuy nhiên, vượt lên tất cả những hy sinh mất mát, đơn vị chúng tôi đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được Đảng, Quân đội giao.

- P.V: Nhân dịp, kỷ niệm 70 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam, là một cựu chiến binh đã từng 30 năm trong quân ngũ, ông có những tâm sự gì?

- Ông Thái Bá Nhiệm: Qua 70 năm lịch sử, Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng đã lập nên bao chiến công huyền thoại, đánh thắng mọi kẻ thù xâm lược, bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia. Đó là quân đội được Đảng và Bác Hồ rèn luyện giáo dục. Người Tổng Tư lệnh đầu tiên, người Anh cả của Quân đội nhân dân Việt Nam là Đại tướng Võ Nguyên Giáp, vị tướng của nhân dân, vị tướng của hòa bình đã lãnh đạo quân đội ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.

Riêng bản thân tôi nhờ được rèn luyện chiến đấu hơn 30 năm trong môi trường quân đội nên được trưởng thành như hôm nay. Tôi luôn biết ơn và tri ân những đồng đội của tôi đã hy sinh cả tuổi thanh xuân để bảo vệ nền độc lập tự do của dân tộc. Với tôi, hạnh phúc cũng nhờ những năm tháng sống chiến đấu trong quân đội.

Nhân dịp kỷ niệm 70 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam, tôi xin được gửi lời chúc sức khỏe đến các cựu chiến binh, bạn cùng chiến đấu của tôi. Tôi cũng luôn mong muốn các thế hệ thanh niên mới tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng của lớp cha anh đi trước, không ngừng nâng cao cảnh giác, củng cố xây dựng quân đội ngày càng chính quy hiện đại, quyết tâm bảo vệ vững chắc toàn vẹn chủ quyền quốc gia của Tổ quốc.

- P.V: Xin cảm ơn ông đã có cuộc trao đổi này.

Phan Hòa (thực hiện)