(QBĐT) - Trận cháy dữ dội đầu tháng 4 vừa qua để lại cho các tiểu thương chuyên bán hoa quả của chợ Đồng Hới những tổn thất không hề nhỏ về hàng hóa, tiền bạc. Và họ phải tự mình “gánh vác” những khó khăn đó khi mà không một tiểu thương nào tự nguyện đóng bảo hiểm hỏa hoạn để bảo vệ lợi ích của chính mình.
Từ doanh nghiệp cho đến người dân: đều thiếu mặn mà
Đã gần 6 năm trôi qua kể từ khi Nghị định 30/2006/NĐ-CP về quy định chế độ bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc ra đời, nhưng số lượng đối tượng tham gia vẫn còn rất hạn chế. Sau 2 năm thực hiện, trên cả nước, chỉ có 15,7% số cơ sở thuộc diện này mua bảo hiểm. Trên địa bàn tỉnh ta, tình hình cũng không nhiều lạc quan.
Hiện nay, theo thống kê sơ bộ, toàn tỉnh có khoảng 20 doanh nghiệp bán loại hình bảo hiểm này, trong đó, chiếm thị phần lớn nhất là Công ty cổ phần bảo hiểm Petrolimex (PJICO), Công ty bảo hiểm Bảo Việt và Công ty cổ phần bảo hiểm Bảo Minh.
Mặc dù chiếm thị phần lớn trên thị trường bảo hiểm hỏa hoạn, nhưng mỗi doanh nghiệp chỉ bán được số lượng khá ít ỏi loại hình này. PJICO tăng không đến 10% mỗi năm về số lượng đơn vị tham gia bảo hiểm hỏa hoạn, thu về xấp xỉ 400 triệu đồng tiền phí. Trong khoảng 20 doanh nghiệp mua bảo hiểm, chiếm tỷ lệ lớn nhất vẫn là các cửa hàng kinh doanh xăng dầu, ga của chính Petrolimex, tỷ lệ nhỏ còn lại là một số doanh nghiệp bên ngoài.
Bảo Minh bán được bảo hiểm hỏa hoạn cho 10 đơn vị trong tỉnh (như các chợ, Nhà máy xi măng sông Gianh, cây xăng tư nhân...), tăng 10 – 20% doanh số mỗi năm, thu 500 – 700 triệu tiền phí. Tương tự như vậy, Bảo Việt mới thu hút được 7 đơn vị (như khách sạn Tân Bình, sân bay Đồng Hới, Công ty xây dựng tổng hợp Quảng Ninh...) tham gia đóng bảo hiểm hỏa hoạn.
 |
| Các gian hàng hoa quả chợ Đồng Hới được mở lại, nhưng ai bảo đảm cho những rủi ro trong tương lai? |
Khảo sát thực tế cho thấy các đối tượng tham gia bảo hiểm hỏa hoạn chủ yếu là các doanh nghiệp kinh doanh những mặt hàng đặc thù có nguy cơ cháy nổ cao như xăng dầu, khí đốt hoá lỏng. Trong khi đó, nhiều đơn vị thuộc danh mục cơ sở có nguy hiểm về cháy nổ lại hết sức thờ ơ như nhà ở tập thể, khách sạn, nhà nghỉ, nhà khách cao từ 5 tầng trở lên hoặc có khối tích từ 5.000 m3 trở lên; vũ trường, câu lạc bộ trong nhà có diện tích 200m2 trở lên; trụ sở cơ quan, văn phòng làm việc, cơ sở nghiên cứu từ 6 tầng trở lên hoặc khối tích từ 25.000m3 trở lên...
Chợ Đồng Hới là ví dụ điển hình cho sự thiếu mặn mà đối với bảo hiểm hoả hoạn. Từ những năm trước, Ban quản lý chợ đã tham gia mua bảo hiểm cho toàn bộ cơ sở vật chất của chợ, đồng thời phối hợp với Phòng Cảnh sát PCCC và cứu hộ cứu nạn Công an tỉnh và doanh nghiệp bảo hiểm vận động, khuyến khích bà con tiểu thương thực hiện mua bảo hiểm cháy, nổ cho gian hàng của mình. Tuy nhiên, người dân vẫn không nhiệt tình đối với loại hình bảo hiểm này. Thậm chí, ngay sau vụ hoả hoạn vừa qua, thấy được những thiệt hại trước mắt, tình hình vẫn không hề khả quan hơn, chưa có hộ tiểu thương nào mua loại hình bảo hiểm cháy, nổ. Đây là tình trạng chung của tất cả các chợ trên địa bàn tỉnh.
Đối với các đơn vị tập thể bắt buộc đã như vậy thì đối với các hộ gia đình tư nhân sự thiếu mặn mà lại càng cao hơn. Trên địa bàn tỉnh ta, chưa có hộ gia đình nào tham gia mua bảo hiểm cháy, nổ. Sắp tới, Bảo Việt sẽ đưa gói bảo hiểm nhà tư nhân phiên bản mới ra thị trường với nhiều điểm ưu việt hơn với hy vọng sẽ thay đổi được sự thiếu mặn mà này.
Nguyên nhân của sự thờ ơ
Trong thời gian gần đây, tỉnh ta có nhiều vụ cháy nổ gây thiệt hại lớn như vụ cháy xưởng mộc mỹ nghệ Thể Hoa ở phường Phú Hải, thành phố Đồng Hới, thiệt hại ước tính 1,8 tỷ đồng; cháy xưởng mộc tại thôn 2, xã Lý Trạch, huyện Bố Trạch thiệt hại ước tính 600 triệu đồng; cháy tại Công ty Cổ phần Tân Quang Thành ở phường Bắc Lý, thành phố Đồng Hới, thiệt hại ước tính 150 triệu đồng; cháy tại Công ty TNHH Cát Phú thuộc xã Quảng Phú, huyện Quảng Trạch, thiệt hại ước tính 215 triệu đồng... Tuy nhiên, số lượng các đơn vị tham gia đóng bảo hiểm hỏa hoạn vẫn không tăng.
Nguyên nhân của tình trạng này theo ông Võ Quốc Văn, Phó Trưởng phòng Cảnh sát PCCC và cứu hộ cứu nạn, Công an tỉnh là do ý thức chủ quan, lơ là của mỗi đơn vị và người dân. Sự tuyên truyền, vận động, động viên của các cơ quan chức năng vẫn chưa đánh thức được ở các cá nhân tinh thần tự giác, tự nguyện và ý thức mức độ nguy hiểm mà hoả hoạn mang lại. Thêm nữa, các chế tài xử lý vi phạm không mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc vẫn còn nhiều hạn chế. Từ trước đến nay, khi tiến hành kiểm tra các đơn vị, nếu không có bảo hiểm hoả hoạn, lực lượng chức năng chỉ tiến hành lập biên bản nhắc nhở hoặc cao hơn là xử phạt hành chính. Với những hình thức xử phạt “nhẹ nhàng” như thế này, sẽ thật khó để bảo hiểm hoả hoạn được người dân quan tâm đúng mức.
Ông Hoàng Minh Cành, Giám đốc Bảo Việt Quảng Bình lại cho biết, nhiều đơn vị nhà nước thuộc diện bắt buộc phải mua bảo hiểm cháy, nổ gặp khó khăn về kinh phí. Các cơ quan chưa tìm được hướng giải quyết hợp lý cho vấn đề này, do đó, cần có sự hỗ trợ tích cực và kiểm tra giám sát hơn từ các cấp các ngành liên quan. Đối với các tiểu thương kinh doanh nhỏ, lẻ ở các chợ, việc mua bảo hiểm khá gian nan do lượng vốn nhỏ, lượng hàng hoá thay đổi liên tục gây khó khăn cho doanh nghiệp bảo hiểm định giá. Nhiều gian hàng cũng không đáp ứng đủ tiêu chuẩn tối thiểu quy định để được mua bảo hiểm hoả hoạn.
Trong vòng luẩn quẩn, chính sự thờ ơ đó lại khiến các công ty kinh doanh bảo hiểm không có nhiều cơ hội để quảng bá và mở rộng thị trường bảo hiểm hoả hoạn, cũng như để tăng cường sự hỗ trợ cho đối tượng tham gia.
Mai Nhân