(QBĐT) - Trong hệ thống các tiêu chuẩn xét danh hiệu "gia đình văn hoá", "thôn văn hoá", "bản văn hoá", "tổ dân phố văn hoá", việc thực hiện tốt công tác dân số-kế hoạch hoá gia đình (DS-KHHGĐ) đóng một vai trò quan trọng. Chính vì vậy, ngay từ cấp cơ sở, công tác DS-KHHGĐ luôn được triển khai lồng ghép, bám sát linh hoạt với từng nội dung của tiến trình xây dựng phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá".

Thôn Kim Sen (Trường Xuân, Quảng Ninh) có diện tích 1.048 ha với 145 hộ dân sống rải rác dọc hai bờ sông Long Đại. Với sự vào cuộc ráo riết, khẩn trương của chính quyền các cấp, sự gương mẫu, đi đầu của đội ngũ cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và sự đồng tình, ủng hộ của bà con, phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá" của thôn Kim Sen đã "gặt hái" nhiều kết quả tích cực. Các nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội đang được hoàn thiện dần với những chương trình, dự án được triển khai tại địa phương; nhiều lớp chuyển giao khoa học kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt, khuyến nông, khuyến ngư thu hút sự quan tâm của người dân...

Bà con mạnh dạn vươn lên, chuyển đổi cây trồng vật nuôi mang lại hiệu quả kinh tế cao. Nhờ đó, chất lượng đời sống được nâng cao rõ rệt, tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 4,5% năm 2010 xuống còn 3% năm 2012. Song song, người dân trong thôn chú trọng xây dựng đời sống văn hoá lành mạnh, thực hiện nếp sống văn minh, không có tệ nạn xã hội, đẩy mạnh công tác xã hội hoá giáo dục, văn hoá, văn nghệ. Hàng năm, hơn 80% gia đình trong thôn đạt gia đình văn hoá. Nhờ đó, thôn Kim Sen đã vinh dự được đón danh hiệu "Làng văn hoá" 3 năm liên tục (2010-2012).

Một buổi trực báo của đội ngũ cộng tác viên dân số xã Trường Xuân (Quảng Ninh).

Theo ông Trần Văn Thanh, Trưởng thôn Kim Sen, một trong những điểm nổi bật nhất của thôn chính là công tác DS-KHHGĐ luôn được triển khai hiệu quả, trường hợp sinh con thứ 3 trở lên được kiểm soát chặt chẽ. Chính quyền thôn chủ động phối hợp với đội ngũ thực hiện công tác dân số trong việc truyền thông, tư vấn, hỗ trợ cho bà con. Bên cạnh hình thức tuyên truyền qua loa truyền thanh, các buổi tập huấn, chia sẻ, ban vận động xây dựng "Làng văn hoá" của thôn còn phối kết hợp với các hội, đoàn thể để "đến tận ngõ, gõ tận cửa" từng hộ gia đình để tư vấn, vận động. Mặt khác, với vai trò trưởng thôn, ông Trần Văn Thành cũng chủ động lồng ghép nội dung DS-KHHGĐ vào nhiều hội nghị thôn hay các buổi sinh hoạt hội, đoàn thể. Tại xã miền núi Trường Xuân, ngoài thôn Kim Sen, thôn Rào Đá cũng nổi bật với 3 năm liền không có trường hợp sinh con thứ 3 trở lên (2009, 2010, 2011).

Đối với phường Hải Đình (TP.Đồng Hới), đơn vị có tới 4/5 tổ dân phố đạt danh hiệu "Tổ dân phố văn hoá" giai đoạn 2010-2012, công tác DS-KHHGĐ luôn được quan tâm chú trọng lồng ghép với nhiều hoạt động của phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá". Bà Nguyễn Thị Oanh, Phó Chủ tịch UBND phường Hải Đình nhận định, các tổ dân phố luôn nỗ lực duy trì tiêu chí không có trường hợp sinh con thứ 3 trở lên và các nội dung liên quan đến công tác DS-KHHGĐ.

Trong đó, việc tích cực tuyên truyền, vận động và lồng ghép hiệu quả những vấn đề DS-KHHGĐ với các đợt vận động, phong trào thi đua... của phường được tập trung triển khai. Bên cạnh đó, đội ngũ thực hiện công tác dân số phường Hải Đình thường xuyên có sự phối kết hợp với cán bộ y tế để mở lớp truyền thông, tuyên truyền, thăm khám, chăm sóc sức khoẻ sinh sản... cho chị em phụ nữ ở tuổi sinh đẻ, đặc biệt là những trường hợp có nguy cơ sinh con thứ 3 trở lên cao.

Phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá" đã đóng một vai trò quan trọng trong việc làm thay đổi diện mạo và nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần của người dân; khơi dậy và phát huy mạnh mẽ những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc, địa phương; thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế-xã hội và đời sống văn hóa của tỉnh. Vì lẽ đó, với vị trí là một trong những nội dung quan trọng trong tiến trình xây dựng phong trào, công tác DS-KHHGĐ không chỉ được riêng ngành DS-KHHGĐ mà cả các cấp, chính quyền, tổ chức, đoàn thể chú trọng lồng ghép, triển khai linh hoạt và thiết thực.

Năm 2012, toàn tỉnh có 776 khu dân cư không có người sinh con thứ ba trở lên, 254 khu dân cư tiên tiến xuất sắc và 624 khu dân cư tiên tiến. Tuy nhiên, trong thời gian tới, để đẩy mạnh hơn nữa tính hiệu quả của sự phối kết hợp này, vẫn rất cần một kế hoạch, chiến lược dài hơi và phù hợp đối với riêng từng khu vực, từng địa bàn, tránh trường hợp khi triển khai gặp nhiều lúng túng, bỡ ngỡ và khô cứng về hình thức.

                   M.N