(QBĐT) - Đồng chí Phạm Thành Đồng, Phó Giám đốc Sở Lao động-Thương binh và Xã hội trả lời phỏng vấn phóng viên Báo Quảng Bình.

* PV: Xin đồng chí cho biết vài nét về tình hình triển khai Quyết định 1956/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ tại địa bàn tỉnh ta thời gian qua?

- Đồng chí Phạm Thành Đồng: Đào tạo nghề cho lao động nông thôn (LĐNT) là một chủ trương lớn của Đảng. Vấn đề này có vị trí rất lớn trong sự nghiệp CNH-HĐH nông nghiệp, nông thôn, riêng đối với Quảng Bình càng có vai trò quan trọng vì tỉnh ta chủ yếu đang là một tỉnh nông nghiệp, phần lớn lao động nông thôn chưa qua đào tạo nghề. Do đó, đào tạo nghề cho LĐNT không chỉ nhằm nâng cao năng suất lao động, chuyển dịch cơ cấu lao động mà còn góp phần xóa đói giảm nghèo và giải quyết việc làm cho người lao động.

Thực hiện Quyết định 1956/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án đào tạo nghề cho LĐNT, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội đã tham mưu cho tỉnh thành lập Ban chỉ đạo đề án “Đào tạo nghề cho LĐNT đến năm 2020” tỉnh Quảng Bình; ban hành đề án “Đào tạo nghề cho LĐNT tỉnh Quảng Bình đến năm 2020”; phê duyệt mức chi phí đào tạo nghề ngắn hạn cho LĐNT trên địa bàn tỉnh. Hàng năm Sở đều tham mưu cho UBND tỉnh ban hành kế hoạch dạy nghề cho LĐNT và phân bổ kinh phí xây dựng cơ sở vật chất mua sắm thiết bị dạy nghề cho các trung tâm dạy nghề.

Công tác triển khai thực hiện đề án đào tạo nghề cho LĐNT đã thu hút được sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, các ngành và đã góp phần làm thay đổi nhận thức của lao động nông thôn. Đặc biệt, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Chỉ thị số 01- CT/TU ngày 15-10-2010 về việc tăng cường sự chỉ đạo của các cấp ủy Đảng đối với nhiệm vụ đào tạo nghề cho LĐNT đến năm 2020 và đưa nội dung đào tạo nghề cho LĐNT vào Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2010- 2015.

* PV: Nhận xét của đồng chí về những mô hình đào tạo hay và hiệu quả bước đầu của công tác dạy nghề cho lao động nông thôn?

- Đồng chí Phạm Thành Đồng: Sau hơn 3 năm triển khai thực hiện đề án cho thấy đã có sự quyết tâm của ban chỉ đạo các cấp, các ngành và người lao động nông thôn. Đến nay, tỉnh ta cơ bản đã hoàn thành việc hướng dẫn và triển khai thực hiện các hoạt động của đề án.

Các địa phương đã huy động được sự tham gia của cả hệ thống chính trị và các nguồn lực xã hội, nhằm hỗ trợ, tạo điều kiện cho người học sau khi học nghề được giải quyết việc làm, tham gia sản xuất, kinh doanh, tăng thu nhập; nhiều hộ gia đình đã thoát nghèo trở thành hộ khá. Tiến trình đó góp phần rất lớn vào chuyển dịch cơ cấu lao động, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, khơi dậy hoạt động các làng nghề và tiến trình xây dựng nông thôn mới. Kết quả bước đầu cho thấy tác dụng to lớn của công tác đào tạo nghề cho LĐNT.

Tỉnh ta hiện có 19 cơ sở dạy nghề tham gia dạy nghề cho LĐNT. Qua 3 năm triển khai có 8.692 LĐNT của tỉnh được học nghề bằng chính sách của đề án. Tỷ lệ LĐNT có việc làm sau đào tạo chiếm 73% so với tổng số LĐNT được hỗ trợ học nghề. Số LĐNT học nghề phi nông nghiệp đã có sự tăng dần từ 30,1 % năm 2010 lên 54 % năm 2012.  Kết quả dạy nghề cho LĐNT góp phần nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề của tỉnh đến tháng 6-2013 lên 28,2 %.

Trường trung cấp nghề Quảng Bình đang chú trọng mở nhiều khóa học nghề cho LĐNT.

Về mô hình thí điểm đào tạo nghề cho LĐNT, năm 2011, Sở Lao động-Thương binh và Xã hội phối hợp với các địa phương và các cơ sở dạy nghề thực hiện thí điểm 2 mô hình: Mô hình dạy nghề may công nghiệp tại huyện Quảng Trạch và mô hình dạy nghề kỹ thuật chăn nuôi tổng hợp lợn-cá tại huyện Lệ Thủy cho 60 LĐNT thuộc hộ nghèo. Sau khi tốt nghiệp, học viên nghề may công nghiệp đã có việc làm ổn định tại công ty SCAVI Huế. Đối với học viên nghề kỹ thuật chăn nuôi tổng hợp lợn-cá, 100% học viên đã áp dụng kiến thức vào thực tế sản xuất có hiệu quả, nhiều hộ gia đình từ chỗ chăn nuôi nhỏ lẻ, sản lượng ít, năng suất thấp đã vươn lên thoát nghèo nhờ việc kết hợp chăn nuôi theo mô hình VAC và mở rộng trang trại.

Trong năm 2012-2013 Sở Lao động - Thương binh và Xã hội đã chú trọng mở các lớp dạy nghề theo dạng liên kết giữa cơ sở dạy nghề với doanh nghiệp như lớp may công nghiệp của Trung tâm dạy nghề Bố Trạch (phục vụ cho Công ty may xuất khẩu Đại Thành); đào tạo tại doanh nghiệp như: các lớp dạy nghề may công nghiệp tại xí nghiệp may Hà Quảng... Đặc biệt, nghề mây xiên chế biến món ăn phục vụ các nhà hàng, khách sạn trên địa bàn, vận hành máy xúc, ủi, trồng và khai thác mủ cao su, đan lát thủ công...  là các nghề có tỷ lệ lao động có việc làm sau đào tạo nghề cao đang được các đơn vị trong và ngoài tỉnh tích cực triển khai.

* PV: Những khó khăn trong đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở tỉnh ta hiện nay?

- Đồng chí Phạm Thành Đồng: Công tác đào tạo nghề cho LĐNT vẫn còn gặp không ít khó khăn như sau: Công tác lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện đề án của các cấp chính quyền còn chưa quyết liệt, tiến độ thực hiện các nội dung hoạt động của đề án còn chậm.

Đến nay vẫn còn 1 địa phương chưa xây dựng đề án “Đào tạo nghề cho LĐNT đến năm 2020”; 5 huyện chưa xây dựng kế hoạch triển khai đề án; còn 41/159 xã, phường, thị trấn chưa thành lập ban chỉ đạo; đa số các huyện, thành phố chưa bố trí được nguồn kinh phí địa phương hỗ trợ công tác đào tạo nghề cho LĐNT. Số LĐNT được hỗ trợ học nghề theo chính sách của đề án còn thấp, chiếm 44 % so với số người có nhu cầu đăng ký học nghề. Số LĐNT sau học nghề không làm đúng với nghề được đào tạo còn chiếm tỷ lệ cao ( 27%); số LĐNT sau học nghề thành lập tổ hợp tác, hợp tác xã còn thấp.

Một bộ phận LĐNT sau học nghề không áp dụng được những kiến thức đã học vào thực tế sản xuất, kinh doanh. Công tác hỗ trợ việc làm, bao tiêu sản phẩm cho người nông dân sau khi học nghề chưa tốt. Công tác tuyên truyền về chính sách học nghề theo Quyết định số 1956/QĐ-TTg chưa sâu rộng, hình thức chưa phong phú đa dạng.

Bên cạnh đó việc thực hiện phân luồng học sinh sau khi tốt nghiệp THCS và THPT thực hiện chưa tốt nên nhận thức của nhân dân về tầm quan trọng của học nghề chưa cao, làm ảnh hưởng đến công tác tuyển sinh các lớp đào tạo nghề cho LĐNT của các cơ sở dạy nghề. Năm 2013 là năm đầu tiên tỉnh phân cấp thực hiện đào tạo nghề nông nghiệp cho LĐNT theo Quyết định số 1956/QĐ-TTg cho cấp huyện, thực tế cho thấy một số địa phương triển khai còn chậm và lúng túng. Hiện vẫn còn 5/7 huyện, thành phố chưa bố trí được cán bộ chuyên trách theo dõi đào tạo nghề ở phòng LĐTBXH; 5/7 huyện, thành phố chưa bố trí được giáo viên cơ hữu cho trung tâm dạy nghề cấp huyện.

* PV: Những phương hướng và giải pháp để triển khai hiệu quả chính sách dạy nghề cho lao động nông thôn theo quyết định 1956/QĐ/TTg của Thủ tướng Chính phủ trong thời gian tới thưa đồng chí?

- Đồng chí Phạm Thành Đồng: Để tiếp tục triển khai thực hiện tốt đề án đào tạo nghề cho LĐNT trong thời gian tới, cần tập trung triển khai các giải pháp sau: Đẩy mạnh truyền thông với nhiều hình thức như trên các phương tiện truyền thông đại chúng; các kênh truyền thông khác nhau về vai trò của dạy nghề gắn với việc làm và thu nhập.

Gắn việc đào tạo nghề với giải quyết việc làm tại các doanh nghiệp. Tập trung triển khai nhân rộng các mô hình dạy nghề có hiệu quả gắn với xây dựng nông thôn mới. Kiên quyết không tổ chức dạy và học khi người lao động không dự báo được nơi làm việc và mức thu nhập với việc làm sau khi học. Chỉ đạo các địa phương quan tâm tổ chức dạy nghề tại các xã xây dựng nông thôn mới để sớm hoàn thành các chỉ tiêu xây dựng nông thôn mới. Ưu tiên LĐNT thuộc đối tượng hưởng chính sách ưu đãi người có công với cách mạng, hộ nghèo, người dân tộc thiểu số, người thuộc diện bị thu hồi đất canh tác... tham gia học nghề.

Đổi mới và phát triển chương trình, giáo trình, học liệu dạy nghề dạy nghề cho LĐNT theo yêu cầu của thị trường lao động, thường xuyên cập nhật kỹ thuật, công nghệ mới. Xây dựng, phê duyệt các chương trình, giáo trình dạy nghề trình độ sơ cấp nghề và dạy nghề dưới 3 tháng, xây dựng định mức chi phí cụ thể cho từng ngành nghề cụ thể để áp dụng chung cho địa bàn toàn tỉnh.

Tiếp tục quan tâm, đào tạo bồi dưỡng đội ngũ giáo viên dạy nghề cho LĐNT; bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho các nghệ nhân, cán bộ kỹ thuật, kỹ sư, người lao động có tay nghề cao tại các doanh nghiệp và cơ sở sản xuất kinh doanh, các trung tâm khuyến nông-lâm-ngư, nông dân sản xuất giỏi tham gia dạy nghề cho LĐNT. Tăng cường công tác hướng dẫn, kiểm tra, giám sát, đánh giá thực hiện đề án tại các địa phương, các cơ sở dạy nghề cho LĐNT để dạy nghề LĐNT ngày càng đạt chất lượng, hiệu quả cao hơn.

* PV: Xin cảm ơn đồng chí.

Phan Hòa (thực hiện)