(QBĐT) - 18 giờ ngày 27-7-2013, trong tiếng côn trùng rả rích, cùng những hạt mưa lất phất của thời tiết giai đoạn chuyển mùa, tại nghĩa trang liệt sỹ xã Võ Ninh một người đàn ông nhỏ nhắn đang cần mẫn thu dọn những mẩu nến và những cành hoa khô sau những ngày tri ân của các ban, ngành, đoàn thể và thân nhân liệt sỹ nhân dịp kỷ niệm 66 năm ngày thương binh liệt sỹ.

Đó là ông Nguyễn Văn Minh, 58 tuổi, ở thôn Trung, xã Võ Ninh (Quảng Ninh). Thấy có người đến, ông dừng tay quét dọn  để tiếp đón chúng tôi. Với tấm lòng chân thành, ông Minh đã hướng dẫn chúng tôi các thủ tục đặt lễ, thăm viếng và thắp nến tri ân. Sau cuộc trò chuyện ngắn ngủi, không chỉ riêng gia đình tôi, mà mỗi khi có thân nhân liệt sỹ đến viếng tại nghĩa trang này đều được ông Minh đón tiếp ân cần và quan tâm nhiệt tình như vậy.

Ông Nguyễn Văn Minh đang chăm sóc khuôn viên nghĩa trang.

Sinh ra trong một gia đình có công với cách mạng, sau 3 năm làm chiến sĩ Trung đoàn 131 (Hải quân- Hải phòng), năm 1977, ông Nguyễn Văn Minh trở về quê hương, với ý nguyện tích cực lao động sản xuất để góp phần xây dựng quê hương. Ngoài công việc thường ngày của một người nông dân chất phác, ông tích cực tham gia các hoạt động phong trào, đoàn thể ở địa phương và xây dựng gia đình. Năm 1989, với điều kiện nhà ở cạnh nghĩa trang liệt sỹ xã Võ Ninh, thấu hiểu, biết ơn công lao những anh hùng,  liệt sỹ đã hy sinh thân mình vì độc lập dân tộc, ông nhận nhiệm vụ quản trang từ đó. Năm 2005, sau một cơn bạo bệnh, người vợ mất đi, ông một mình bươn chải nuôi dạy 3 đứa con thơ.

Trong bộn bề lo toan về kinh tế gia đình, ngoài thu nhập từ 1,5 sào ruộng khoán, tiền công một số việc phụ khác, mức phụ cấp quản trang từ 30.000 đồng/tháng (năm 2000) đến 150.000đồng/tháng (từ năm 2012 đến nay), cũng chỉ đủ để mua hương, nến thắp lên mộ liệt sỹ mà thôi. Nhưng, với tấm lòng tri ân của người được sống trong hòa bình và tiếp tục thực hiện lời dạy của Bác Hồ đối với các anh hùng liệt sỹ đã hy sinh vì nước vì dân, ông Nguyễn Văn Minh vẫn nhiệt tình với công việc quản trang.

Từ đó đến nay, đã 24 năm trôi qua, song song với công việc đồng áng và đời sống của một gia đình nông dân, không kể ngày nắng hay mưa, mỗi ngày ông Minh đều dành sẵn một thời gian nhất định để quét dọn, vệ sinh khuôn viên nghĩa trang, chăm sóc cho các phần mộ. Trong số 169 liệt sỹ nằm tại nghĩa trang liệt sỹ xã Võ Ninh, có 8 liệt sỹ quê ở các tỉnh bạn, trong đó có 5 liệt sỹ đến 2005 vẫn chưa có thân nhân đến nhận và viếng thăm. Để linh hồn các anh hùng liệt sỹ tại nghĩa trang liệt sỹ xã Võ Ninh được ấm áp hơn, hàng tháng cứ đến ngày 30, mồng một, rằm, ông Minh lại mua hương, nến và thắp đều trên các phần mộ.

Năm 2006, trong một lần chăm sóc các phần mộ liệt sỹ, như có một niềm tin đặc biệt, ông Minh ghi rõ tên, tuổi, ngày mất và địa chỉ trên tấm bia các ngôi mộ chưa có thân nhân đến viếng hàng năm và gửi thư về Sở Lao động, Thương binh và Xã hội các tỉnh theo địa chỉ tỉnh trên bia mộ các liệt sỹ đã ghi.

Và từ đó đến nay, 3 trong số 5 liệt sỹ đó đã có người thân đến nhận và thăm viếng hàng năm, trong đó có một liệt sỹ quê Bình Định, một liệt sỹ quê ở Hà Tĩnh và một liệt sỹ quê ở Nghệ An. Riêng liệt sỹ Nguyễn Văn Thình, sinh năm 1948, quê ở Thọ Xuân, Thanh Hóa, hy sinh ngày 22.5.1972 và liệt sỹ Nguyễn Văn Tý, sinh năm 1943 quê ở Vĩnh Tùng, Vĩnh Phú, hy sinh ngày 28.9.1972, ông Minh cũng đã gửi thư tìm người thân nhưng đến nay chưa có hồi âm...

                                                                            Hồng Minh