(QBĐT) - Trải qua các thời đại, ở lĩnh vực nào người phụ nữ cũng có những đóng góp đáng kể cho sự tồn tại và phát triển của gia đình và tiến bộ của dân tộc. Phẩm chất nổi bật của người phụ nữ Việt Nam là lòng yêu nước, ý chí tự cường dân tộc, đức tính cần cù, sáng tạo trong lao động, tính giản dị khiêm tốn trong lối sống, trọng nghĩa tình đạo lý và sự nhạy cảm tinh tế trong ứng xử.

Trong sinh hoạt xã hội của dân tộc Việt Nam thời xa xưa, sự tôn trọng người phụ nữ xuất phát từ vai trò và địa vị thực tế của họ trong gia đình và ngoài xã hội. Bất kỳ người dân Việt Nam nào cũng ghi nhớ trong lòng:

 "Công cha như núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.
Một lòng thờ mẹ kính cha
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con".

Người mẹ Việt Nam có vai trò quan trọng với sự phát triển và sự trưỡng thành của người con cả về thể chất lẫn tinh thần cũng như nhân cách. Nghĩa mẹ thường được đặt cao hơn: "Cha sinh không tày mẹ dưỡng", "Phúc đức tại mẫu"...

Qua những lời hát ru êm đềm tha thiết, mẹ dạy con tình yêu đất nước, lòng biết ơn đối với tổ tiên và nhân cách làm người:    

"Làm trai sinh ở trên đời
Sống cho xứng đáng giống nòi nhà ta"...
Mẹ dạy con phải biết thương yêu đoàn kết:
"Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại thành hòn núi cao"...

Mẹ dạy con biết yêu lao động như lẽ sống ở đời:

"Tay làm hàm nhai, tay quai miệng trễ"...
Đối với con gái, mẹ dạy con tứ đức: "công - dung -  ngôn - hạnh":
"Con đừng học thói chua ngoa
Họ hàng ghét bỏ, người ta chê cười
Dù no, dù đói cho tươi
Khoan ăn bớt ngủ là người lo toan"...

Hát ru, những lời ru ngọt ngào, đầm ấm, thiết tha là một hình thức giáo dục rất độc đáo, không những giáo dục cho quá trình hình thành nhân cách của con người mà còn truyền thụ những bài học kinh nghiệm được đúc kết qua hàng ngàn năm lịch sử. Lớn lên, trước khi vào đời những đứa con ngây thơ trong trắng đã nhận được những bài học do mẹ dạy dỗ ở gia đình, quê hương làng xóm. Những người con đã nhận lấy từ mẹ những bài học bằng lời, bằng ý, bằng tình và bằng chính những hành động của mẹ. Vì vậy đã góp phần tạo nên tình cảm, tâm lý, đạo đức, thái độ, phong cách của người con và cũng từ đó hun đúc và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống.

Trong gia đình, người phụ nữ còn phải đảm đương công việc nội trợ. Từ tương cà, dưa muối thanh đạm đến cua ốc, cá thịt, đều là các món ăn đậm đà hương vị dân tộc, đã được nâng lên thành nghệ thuật, trở thành phong tục và kinh nghiệm trong cuộc sống hàng ngày.

Những công việc thường ngày mà người phụ nữ đảm nhiệm như nấu ăn, dệt vải, thêu thùa, may vá,... tưởng như rất đơn giản nhưng lại góp phần tích cực vào việc bảo tồn và phát triển nền văn hoá vật chất khắp các vùng miền.

Trong nền văn hoá vật chất, việc ăn mặc của phụ nữ bao giờ cũng phản ánh trung thực, đậm nét tính chất dân tộc. Là những người tự dệt ra vải lụa, tạo ra màu sắc, tự cắt may theo kiểu cách của mình để thể hiện tâm hồn, tình cảm trong các sản phẩm mà họ làm ra:

"Áo đen ai nhuộm cho mình
Cho duyên mình đậm, cho tình anh thương"...

Từ chiếc khăn đội đầu đến màu áo yếm, cách ăn mặc, trang phục của người phụ nữ đã tạo nên những tình cảm tốt đẹp, duyên dáng, có ảnh hưởng tích cực trong đời sống xã hội:

"Quần the, áo thắm, khăn điều
Dầu dừa tóc mượt, mỹ miều đáng yêu"...

Bên cạnh đó người phụ nữ Việt Nam còn là những chiến sĩ tích cực trong việc bảo vệ và phát triển nền văn hoá tinh thần của dân tộc. Các bài ca dao, tục ngữ mà người phụ nữ truyền khẩu không chỉ là sự phản kháng chế độ phong kiến, đả kích bọn vua chúa quan lại cường hào, châm biếm thói hư tật xấu trong xã hội, mà còn tổng kết những tri thức về sản xuất, chiến đấu và trao đổi tình cảm trong cuộc sống đời thường... tạo nên nét đặc sắc trong kho tàng văn học dân gian.

Đặc biệt, trong nền văn chương Việt Nam qua mọi thời đại, những người phụ nữ có điều kiện được học hành đã đem tài nghệ và tâm hồn hoà chung vào dòng văn thơ nước nhà như: Hồ Xuân Hương, Đoàn Thị Điểm, Bà Huyện Thanh Quan, Ngọc Hân công chúa và nhiều nữ văn sĩ khác,...

Như vậy, trên cả lĩnh vực văn hoá vật chất và văn hoá tinh thần, người phụ nữ xưa đã biểu lộ sức sống dẻo dai, sức sáng tạo tinh tế và năng khiếu thẩm mỹ đặc biệt của họ. Cùng với toàn dân tộc, phụ nữ Việt Nam trên khắp các vùng miền đều thể hiện không những cố gắng bảo vệ phong tục tập quán, y phục, gia phong,... mà còn phát triển bản sắc của mình, bằng cách học tập và tiếp thu. Vì vậy, các thế hệ phụ nữ Việt Nam ta đã góp phần làm thất bại âm mưu đồng hoá của các thế lực xâm lược từ xưa đến nay.

Ngày nay, trong thời đại mới khi đất nước chúng ta mở cửa để hội nhập với thế giới thì việc giữ gìn bản sắc riêng của Việt Nam là rất quan trọng, đặc biệt là việc xây dựng gia đình tiến bộ hạnh phúc trong từng địa phương. Do vậy, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống là nhiệm vụ của toàn xã hội, của toàn dân, trong đó có sự đóng góp tích cực của các tầng lớp phụ nữ Việt Nam nói chung và Quảng Bình nói riêng.

                                                                        Đặng Thị Kim Liên