(QBĐT) - Trong những năm qua, không chỉ người nghèo mà người cận nghèo cũng đã nhận được nhiều sự quan tâm của Đảng và Nhà nước. Cùng với nhiều chính sách hỗ trợ như tạo điều kiện cho họ phát triển kinh tế, xóa nhà tạm… người cận nghèo còn được hỗ trợ về bảo hiểm y tế. Chính sách đó đã góp phần quan trọng trong việc giúp đỡ người cận nghèo tiếp cận với các dịch vụ y tế khi gặp rủi ro do  ốm đau, bệnh tật.

Tin vui đối với hộ gia đình cận nghèo là nghèo ngày 8-5-2013, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 705/QĐ-TTg về nâng mức hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế (BHYT) cho một số đối tượng thuộc hộ cận nghèo.

Như vậy là từ năm 2009 đến nay, Thủ tướng Chính phủ đã 3 lần nâng mức hỗ trợ đóng BHYT cho đối tượng người thuộc hộ cận nghèo: Lần thứ nhất, người cận nghèo được hỗ trợ 50% mức phí khi tham gia BHYT (Nghị  định 62/2009), lần thứ hai với Quyết định 797/QĐ-TTg nâng mức hỗ trợ từ 50% lên 70% kể từ ngày 1-1-2012 và lần thứ 3 này là hỗ trợ 100% cho một số đối tượng thuộc hộ cận nghèo theo chuẩn nghèo quốc gia. Cụ thể: Người thuộc hộ gia đình cận nghèo mới thoát nghèo sẽ được hỗ trợ 5 năm sau khi thoát nghèo.

Trường hợp người thuộc hộ cận nghèo đã thoát nghèo trước ngày 1-1-2013 nhưng thời gian thoát nghèo tính đến ngày 1-1-2013 chưa đủ 5 năm thì thời gian còn lại được ngân sách nhà nước hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế, thời gian hỗ trợ thấp nhất là 1 năm. 

Người thuộc hộ gia đình cận nghèo đang sinh sống tại các huyện nghèo theo Nghị quyết số 30a/2008/NQ-CP ngày 27-12-2008 của Chính phủ về Chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 61 huyện nghèo và các huyện có tỷ lệ hộ nghèo cao được áp dụng cơ chế, chính sách theo Nghị quyết số 30a/2008/NQ-CP ngày 27-12-2008 của Chính phủ. Đối với các đối tượng người thuộc hộ gia đình cận nghèo còn lại được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế theo quy định tại Quyết định số 797/QĐ-TTg ngày 26-6-2012 của Thủ tướng Chính phủ.

Khám, chữa bệnh cho người có thẻ BHYT tại Bệnh viện đa khoa Quảng Ninh.

Thời gian qua, ngoài sự hỗ trợ của chính phủ, người cận nghèo còn được Dự án Hỗ trợ y tế các tỉnh Bắc Trung bộ trợ giúp một phần để bảo đảm chính sách an sinh xã hội. Song hành cùng sự hỗ trợ của Nhà nước, Dự án Hỗ trợ y tế các tỉnh Bắc Trung bộ đã có những mức hỗ trợ thiết thực (30-40% khi Nhà nước hỗ trợ 50%/mệnh giá thẻ; 10-20% khi Nhà nước hỗ trợ 70%/mệnh giá thẻ; và trong thời điểm hiện tại là 5-10%) để duy trì việc trợ giúp cho người thuộc hộ gia đình cận nghèo khi tham gia bảo hiểm y tế.

Mặc dù Quyết định 705/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ mới được ký ngày 8-5-2013 song qua các phương tiện thông tin đại chúng, nhiều người cận nghèo mới thoát nghèo đã bày tỏ niềm vui vì sẽ được hỗ trợ 100% khi mua thẻ BHYT. Như vậy là họ không còn phải lo lắng về khoản tiền phải đóng góp dù nhỏ nhưng đối với những gia đình mới thoát nghèo lại là một gánh nặng vì ranh giới giữa hộ nghèo và cận nghèo là khá mong manh.

Theo quy định chuẩn hộ nghèo, cận nghèo mới áp dụng cho giai đoạn 2011-2015 thì: hộ nghèo ở nông thôn là những hộ có mức thu nhập bình quân từ 400.000 đồng/người/tháng trở xuống; hộ nghèo ở thành thị là hộ có mức thu nhập bình quân từ 500.000 đồng/người/tháng trở xuống. Hộ cận nghèo ở nông thôn là hộ có mức thu nhập bình quân từ 401.000 - 520.000 đồng/người/ tháng; hộ cận nghèo ở thành thị là hộ có mức thu nhập bình quân từ 501.000 - 650.000 đồng/người/ tháng. Rõ ràng, khoảng cách thu nhập giữa người nghèo và cận nghèo không chênh lệch là mấy, vì chỉ cần một thành viên trong hộ cận nghèo đau ốm thì có thể sẽ trở thành hộ nghèo.

Từ thực tế cho thấy, mặc dù đã được hỗ trợ tới 75%-80%/ mệnh giá thẻ BHYT nhưng trong những năm qua toàn tỉnh cũng mới chỉ có khoảng 52%/ tổng số hộ cận nghèo có thẻ BHYT, như vậy là 48% số người cận nghèo trên địa bàn tỉnh chưa được hưởng các chính sách ưu đãi về chăm sóc sức khỏe. Tiếp xúc với một số chủ hộ cận nghèo, chúng tôi nhận thấy rằng, sở dĩ người cận nghèo chưa “mặn mà” với những lợi ích mà bảo hiểm y tế mang lại một phần là do điều kiện kinh tế của họ còn gặp nhiều khó khăn nên họ đành chủ quan với bệnh tật của mình. Và còn một nguyên nhân khác đa số người cận nghèo vẫn trông chờ sự hỗ trợ 100% của Nhà nước như người thuộc hộ nghèo.

Từ Quyết định 705/QĐ/TTg của  Thủ tướng Chính phủ, nhiều hộ gia đình thuộc diện cận nghèo sẽ được hỗ trợ 100% phí BHYT. Với thời gian hỗ trợ BHYT 5 năm sau khi thoát  nghèo cộng với các nguồn hỗ trợ khác, các hộ cận nghèo sẽ có thêm cơ hội để phấn đấu trở thành hộ khá một cách vững chắc. Và việc hỗ trợ người cận nghèo mua BHYT không chỉ mang lại lợi ích cho chính người có bảo hiểm y tế mà còn góp phần quan trọng cùng với toàn xã hội nhằm thực hiện thành công các mục tiêu về bảo hiểm y tế toàn dân trên chặng đường tới.

                                                                            P. V