(QBĐT) - Từ năm 2014, ngày 21-4 được chọn là Ngày sách Việt Nam. Đây là hoạt động ý nghĩa nhằm khuyến khích, phát triển phong trào đọc sách trong cộng đồng, nâng cao nhận thức của người dân về ý nghĩa to lớn và tầm quan trọng của việc đọc sách đối với quá trình “làm giàu” kiến thức, kỹ năng, phát triển tư duy, giáo dục, rèn luyện nhân cách con người. Ở tỉnh ta, không chỉ ngày hội sách mà nhiều sự kiện dành cho người yêu sách cứ... âm thầm, lặng lẽ trôi như vốn dĩ vẫn thế.

Tủ sách của dòng họ Lê (thôn 5, Nghĩa Ninh, TP.Đồng Hới) được hình thành từ năm 2009, xuất phát từ tâm huyết của ông giáo làng Lê Bá Đệ (80 tuổi). Trải qua hơn 5 năm xây dựng, từ 500 đầu sách cá nhân ban đầu, giờ đây tủ sách dòng họ Lê đã có hơn 1.500 đầu sách. Đó là nhờ vào tâm huyết đóng góp, hỗ trợ của con em dòng họ ở mọi miền đất nước và sự giúp sức từ Thư viện tỉnh...

Qua đó, tủ sách không chỉ hướng đến phục vụ cho con em trong dòng họ mà còn lan rộng ra cả cộng đồng xung quanh, đến với những ai có niềm say mê với sách. Tuy vậy, cụ Lê Bá Đệ chia sẻ, do khâu tuyên truyền còn hạn chế, chủ yếu là tự thân, hơn nữa, cơ sở vật chất thiếu thốn (chỉ 2 giá sách và một vài bộ bàn ghế đơn sơ), cho nên, số lượt bạn đọc đến đọc sách khá ít ỏi (trung bình 10-12 lượt/tháng), số lượt mượn sách cũng hạn chế (5-6 lượt/tháng). Độc giả tìm đến chủ yếu là lớp trẻ, người già, còn trung niên khá hiếm hoi.

Ngay cả sự kiện Ngày sách Việt Nam năm nay, những người quản lý tủ sách dòng họ Lê cũng không có điều kiện để tổ chức giới thiệu, quảng bá rộng khắp, mà cũng chỉ mới phát động trong con em dòng họ, do đó, số lượng bạn đọc vẫn “dẫm chân tại chỗ”. Mong muốn của họ Lê và không ít dòng họ hiếu học khác ở tỉnh ta là có được sự quan tâm nhiều hơn nữa đối với tủ sách dòng họ từ chính quyền các cấp. Bên cạnh hỗ trợ thêm đầu sách, trang thiết bị phục vụ bạn đọc, việc đầu tư cho công tác tuyên truyền, nhân rộng cũng đóng một vai trò quan trọng.

Không có sự hỗ trợ tích cực từ nhiều phía, các tủ sách dòng họ, thôn, bản rất khó để phát huy hiệu quả.

Theo bà Phan Thị Lý, Giám đốc Thư viện tỉnh, toàn tỉnh hiện có trên dưới 10 tủ sách dòng họ và một số lượng lớn tủ sách ở thôn, bản. Tuy nhiên, để tất cả các tủ sách phát huy hết hiệu quả không phải là việc đơn giản, trong bối cảnh sự quan tâm của nhiều chính quyền địa phương còn hạn chế và nhận thức, văn hóa đọc của người dân chưa cao, đặc biệt là ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa.

Quay trở lại với Ngày sách Việt Nam năm 2014, trừ một vài đơn vị, ngành quan tâm tổ chức, phát động phong trào đọc sách, hầu như ở tỉnh ta, ngày kỷ niệm quan trọng này rất ít được biết đến. Suốt một tuần giữa tháng 4, Thư viện tỉnh dành khu vực tiền sảnh để trưng bày, giới thiệu sách báo, kèm theo panô, áp phích thu hút độc giả, nhưng số lượng bạn đọc biết và tìm đến lại khá ít ỏi.

Bà Phan Thị Lý cho biết, với cơ sở vật chất xập xệ, xuống cấp, dù rất nỗ lực, nhưng Thư viện tỉnh khó có thể tổ chức một ngày hội sách quy mô, hoành tráng, mặt khác, cũng không một đơn vị nhà sách nào trên địa bàn có nhu cầu hợp tác để tuyên truyền, quảng bá nhân sự kiện này. Trong những năm tới, sau khi chuyển sang trụ sở mới khang trang hơn, nhiều hoạt động ý nghĩa nhân ngày hội sách sẽ có cơ hội được triển khai, như: Tổ chức triển lãm sách; giao lưu tác giả, tác phẩm; tổ chức các hội thi tuyên truyền, giới thiệu về sách; hướng dẫn kỹ năng đọc, chọn sách phù hợp cho từng đối tượng đọc và các hình thức biểu diễn nghệ thuật lồng ghép nội dung tuyên truyền việc học, việc đọc sách...

Tương tự như vậy, Trung tâm học liệu (Trường đại học Quảng Bình) dự kiến sẽ tổ chức các chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày sách Việt Nam và tổ chức hội nghị bạn đọc năm 2014 với chủ đề “Sách với tuổi trẻ lập thân, lập nghiệp”, nhằm tạo nguồn động viên, khích lệ cho tuổi trẻ Trường đại học Quảng Bình nói riêng và bạn đọc nói chung trong phong trào đọc sách, nâng tầm văn hóa đọc. Theo kế hoạch, Trung tâm sẽ phối hợp với một số nhà sách trong tỉnh để trưng bày, giới thiệu sách mới và phát động phong trào đọc sách trong trung tâm, thư viện trường học.

Đặc biệt, Trung tâm cũng phát động, tổ chức phong trào thu gom sách, ủng hộ cho các trường vùng sâu vùng xa, vùng khó khăn. Tuy vậy, do nhiều lý do khách quan, ngày hội sách vẫn chưa được triển khai trong tháng 4 mà sẽ dời lại vào thời gian sau.

Ngày sách Việt Nam và các sự kiện liên quan đến sách là những hoạt động nhằm “hâm nóng”, khuyến khích và nâng cao phong trào đọc sách trong cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ, qua đó, góp phần hình thành, nuôi dưỡng văn hóa đọc. Sự “im ắng” của những sự kiện về sách ở tỉnh ta trong một quãng thời gian dài phải chăng cũng là một thiệt thòi lớn cho bạn đọc đam mê sách, trong bối cảnh vốn dĩ phong trào đọc sách của địa phương chưa lớn mạnh?

Mai Nhân