(QBĐT) - Những năm qua, tình hình sản xuất nông nghiệp gặp nhiều khó khăn nên đã không ít nông dân ở tỉnh ta quyết định bỏ ruộng. Tuy nhiên, tại xã Tân Ninh, huyện Quảng Ninh, 15 hộ nông dân đã không bỏ ruộng mà còn “dũng cảm” bỏ tiền thuê thêm hàng nghìn mét vuông đất để làm ruộng.  Ba năm thuê ruộng, những người nông dân này đã chứng minh được một điều tưởng như chỉ đúng với quá khứ: làm ruộng vẫn có thể có lãi nếu có phương pháp thích nghi!

Mô hình cải tiến máy 3 trong 1: máy cày, máy phay và máy bơm là một trong những yếu tố quyết định đến hiệu quả sản xuất của nông dân xã Tân Ninh.

Bỏ tiền thuê ruộng

Nghe ông Trần Đại Thọ, Chủ tịch UBND xã Tân Ninh giới thiệu đã lâu, nhưng đầu tháng 3 chúng tôi mới có dịp đến thăm những “cánh đồng mẫu lớn” của gia đình anh Từ Thanh Bình, ở thôn Nguyệt Áng, xã Tân Ninh đã thuê và làm rất có hiệu quả ba năm qua. Trước mắt chúng tôi là đồng lúa xanh mơn mởn, trải dài hàng trăm mét thay thế những mảnh ruộng nhỏ lẻ trước đây.

Anh Bình vui vẻ cho biết, trước đây chỉ có mấy sào ruộng được chia, dù hai vợ chồng có làm “đầu tắt mặt tối” nhưng vẫn không đủ lo cho con cái học hành và trang trải cuộc sống. Vì diện tích canh tác quá ít mà chi phí bỏ ra lại nhiều. Cuộc sống bắt đầu thay đổi khi gia đình anh quyết định thuê thêm đất để làm ruộng. “Ngày nghe bên UBND xã thông báo đấu giá ruộng, hai vợ chồng cũng phân vân, bởi cũng biết tình hình ruộng đồng hiện tại chi phí rất cao. Nhưng rồi sau khi suy tính kỹ, hai vợ chồng quyết định đi đấu thêm ruộng để làm”, anh Bình kể.

Hiện tại gia đình anh đang thuê thêm 6 mẫu ruộng của xã để làm. Theo thỏa thuận với UBND xã, mỗi năm gia đình anh sẽ trả từ 1,2 đến 1,4 tạ lúa. Số thóc này được quy ra tiền để nộp cho UBND xã. Trong khi đó, với 6 mẫu ruộng này mỗi mùa gia đình anh thu hoạch được 20 tấn lúa. “Tùy vào giá cả thị trường, đầu mùa thì bán được hơn 100 triệu đồng nhưng với 20 tấn lúa đó nếu để đến cuối mùa thì có thể bán được gần 200 triệu. Trừ chi phí cũng lãi được khoảng 40 - 50 triệu đồng mỗi mùa”, chị Hài, vợ anh Bình cho biết.

Anh Nguyễn Thanh Cảnh, thôn Nguyệt Áng cũng là một trong những hộ có thuê thêm đất 5% của xã để làm ruộng. Gia đình anh hiện đang làm hơn 4 mẫu ruộng và chủ yếu cũng là đất thuê của xã. “Mặc dù thấy nhiều hộ gia đình bỏ ruộng vì hiệu quả cây lúa đem lại thấp nhưng cả hai vợ chồng đều là con nhà nông, xác định đất là vàng là bạc nên vẫn muốn bám trụ và cố gắng làm giàu từ mảnh đất của quê hương mình”, anh Cảnh tâm sự.

Nhiều năm liền, ruộng lúa gia đình anh đều cho năng suất khá cao, mỗi mùa như vậy gia đình anh cũng thu được hơn 80 triệu đồng. Khi được hỏi tại sao phần lớn người nông dân làm lúa đều kêu thua lỗ thì gia đình anh vẫn thuê thêm ruộng để làm và vẫn thu được lãi từ cây lúa, anh vui vẻ cho biết: “Ban đầu cũng chỉ làm liều. Nhưng dần dà hai vợ chồng rút ra nhiều kinh nghiệm và phương pháp. Nhờ thế mới có thể tồn tại được với nghề làm nông mấy năm qua”. 

Theo số liệu thống kê của UBND xã Tân Ninh, toàn xã có tổng 556,7ha đất ruộng. Trong đó có 60ha thuộc đất 5% của xã và số đất đó xã cho các hộ gia đình thuê để canh tác. Hiện tại, trong toàn xã có 15 hộ thuê trên 2ha đất để làm ruộng, trong đó có 7 hộ thuê trên 3ha. Phần lớn, số đất thuê này đều được cắt thành những mảnh ruộng lớn để các hộ dận thuận tiện trong việc sản xuất. Ruộng lúa bình thường đều được chia thành từng sào để sản xuất thì ruộng thuê của xã lại được chia thành từng mẫu nên rất thuận tiện trong các khâu cày, bừa và chăm sóc.

Cải tiến máy móc là mấu chốt

Việc dồn điền đổi thửa tạo thành những “cánh đồng mẫu lớn” đang được hầu hết người nông dân trong xã Tân Ninh mong đợi. Điều đó có thể thấy rõ, khi phần lớn các hộ gia đình thuê ruộng đều phát huy được hiệu quả so với các hộ nông dân khác. Bởi lẽ, những cánh đồng dài hàng trăm mét sẽ giảm được chi phí rất nhiều so với những cánh đồng chỉ khoảng vài chục mét. Do canh tác trên một diện tích lớn nên người nông dân tiết kiệm được nhiều diện tích và thuận lợi hơn trong việc chăm sóc, vận chuyển. Việc cấy cùng một giống lúa trên một diện tích ruộng rộng lớn sẽ nâng cao được chất lượng sản phẩm lúa bởi không bị lai tạp với các giống lúa khác.

Anh Từ Thanh Bình đang làm cỏ trên “mẫu ruộng thuê” dài tít tắp của gia đình.

Theo những người nông dân có thâm niên thuê thêm ruộng ở Tân Ninh, việc dồn điền đổi thửa kịp thời là một yếu tố quan trọng để giúp họ có thể tự tin gắn bó với nghề trồng lúa. Tuy nhiên, yếu tố quyết định là phải có máy móc. Việc đưa cơ giới hóa vào sản xuất nông nghiệp đang là một giải pháp khả thi mà các hộ dân thuê đất làm ruộng đều áp dụng, vì máy móc không chỉ giải phóng sức lao động cho người nông dân mà còn giảm chi phí, góp phần tăng năng suất và giảm thất thoát khi thu hoạch.

Theo chúng tôi tìm hiểu, trong số 15 hộ dân đứng ra thuê thêm rất nhiều đất để làm ruộng tại Tân Ninh thì tất cả đều đầu tư được máy móc để phục vụ nông nghiệp. Anh Từ Thanh Bình nói, yếu tố máy móc quyết định hiệu quả mấy mẫu ruộng của gia đình anh thời gian qua. Nếu làm ruộng mà phải bỏ chi phí ra thuê tất cả thì không có cách gì lãi được trong thời buổi hiện tại.

Anh Bình phân tích: Mỗi sào ruộng lúa từ khi làm đất đến khi thu hoạch phải đầu tư rất nhiều loại chi phí. Từ cày, bừa, giống, chăm sóc, bón phân, làm cỏ cho đến thuê gặt. Bỏ ra chừng đó chi phí để đến cuối cùng thu về mỗi sào lúa được 2,5 tạ thóc thì chắc chắn lỗ. Vì tính được bài toán đó ngay từ đầu nên vợ chồng anh đã quyết định đầu tư mua sắm cho riêng mình một chiếc máy phay. “Chiếc máy này nếu so giá một lần thì khá cao, đến gần 30 triệu đồng. Nhưng mình mua về dùng nhiều năm thì tính ra mỗi năm chi phí lại nhỏ”, anh Bình nói.

Với chiếc máy này, thay vì mỗi sào ruộng gia đình anh phải bỏ ra 200 nghìn đồng để thuê người khác cày và bừa thì giờ anh chỉ cần bỏ ra chưa đến 50 nghìn tiền nhiên liệu để tự cày bừa cho ruộng mình. Không những thế, để có thể tiết kiệm hơn nữa chi phí khi mua máy móc, gia đình anh đã cải tiến chiếc máy phay thông thường thành chiếc máy có ba chức năng hay còn gọi là 3 trong 1. Từ chiếc máy phay ban đầu, anh tháo lưỡi răng phay thay bằng lưỡi cày thì chiếc máy trở thành máy cày. Rồi từ chiếc máy đó khi cần anh lắp một ống dẫn nước cỡ lớn vào thì thành máy bơm nước cho ruộng. “Chi phí thuê cả ba khâu sẽ giảm đến ba lần”, anh nói. Cũng dùng mô hình máy cải tiến như gia đình anh, trên địa bàn xã Tân Ninh các hộ gia đình khác đều áp dụng.

Theo ông Trần Đại Thọ, đó là mô hình đã giúp nông dân Tân Ninh có thể sống với ruộng đồng lâu dài. Tuy nhiên, đúng là không nhiều người có đủ vốn để đầu tư máy móc như trên. Bởi phần lớn các hộ dân đều chỉ có vài sào lúa và đời sống cũng chưa cao. Nếu có chăng nữa thì chỉ có giải pháp vận động những hộ dân này liên kết lại với nhau để đầu tư máy móc sản xuất.

Ông Thọ cho biết thêm: Trong thời gian tới, để có những giải pháp tháo gỡ khó khăn giúp bà con nông dân, UBND xã đang triển khai công tác dồn điền đổi thửa tạo thành những “cánh đồng mẫu lớn” cho nông dân thuận lợi trong việc chăm sóc và thu hoạch. Sẽ tạo mọi điều kiện để giãn thời gian trả tiền thuê đất cho các hộ gia đình thuê thêm đất làm ruộng, hỗ trợ giá giống, thuốc phòng trừ sâu bệnh cho người nông dân trong toàn xã. Đồng thời, sẽ làm đơn đề nghị Ngân hàng Chính sách xã hội tạo điều kiện cho người nông dân vay vốn lãi suất thấp để mua máy móc phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Lan Chi