(QBĐT) - Kỳ nghỉ hè đến cũng là lúc mùa thả diều bắt đầu rộ lên. Thả diều vốn là trò chơi dân gian truyền thống có từ lâu đời và đến nay vẫn là một thú vui tao nhã, hấp dẫn đủ mọi tầng lớp, lứa tuổi, nhất là trẻ em. Tuy nhiên, khi trò tiêu khiển này diễn ra ở những nơi có không gian chật hẹp, đông đúc thì đằng sau những cánh diều no gió bay lượn trên không trung là không ít phiền toái và nguy hiểm khó lường.

Thú vui tao nhã

Chiều nào cũng vậy, tầm 5-6 giờ khi cái nắng chói chang của ngày hè đã dịu nhẹ, anh em Trung (Nghĩa Ninh, TP. Đồng Hới) lại mang diều ra bãi đất trống trước UBND xã để thả diều cùng nhiều đứa trẻ khác. "Chỉ khi mô trời mưa em mới ở nhà còn không thì hầu như ngày nào em cũng có mặt ở đây để thả diều. Trò này hay lắm chị à, càng chơi càng thấy thích", Trung thổ lộ.

Thay vì phải chơi diều giấy tự làm như mấy mùa hè trước, anh em Trung vừa được mẹ mua cho hai chiếc diều vải với nhiều màu sắc rất đẹp nên càng háo hức cùng chúng bạn thi thố xem diều ai bay cao hơn. Và dường như đó không chỉ là tâm trạng của riêng anh em Trung mà là của chung các "diều thủ" khác, càng khiến không khí rộn ràng hẳn lên.

Vào mùa này, không khó để chúng ta bắt gặp hình ảnh những em nhỏ chạy tung tăng chăm chú nhìn theo những cánh diều với đủ hình dạng, màu sắc bay lượn trên bầu trời khi rong ruổi trên các cánh đồng làng, những khu đất trống, địa điểm lý tưởng để các em thiếu nhi thỏa sức thả diều vào mỗi chiều hè.

Không chỉ thu hút lứa tuổi thiếu nhi, thả diều còn là thú chơi được không ít  người lớn yêu thích. "Khi dõi theo cánh diều bay lượn trên trời cao, áp tai vào sợi dây để nghe tiếng gió thổi rì rào, đó là lúc mình thấy tâm hồn sảng khoái bình an nhất", anh Phan Anh Đức (Đồng Mỹ, TP. Đồng Hới) miêu tả thú vui bình dị của mình. Sắm cho mình một chiếc diều lớn giá 50.000 đồng, anh Đức cho biết, hàng ngày sau giờ làm việc, anh và một vài người bạn của mình thường đến khu vực công viên sông Nhật Lệ thả diều.

Sau khi tự chạy đà gom gió cho cánh diều bay lên và say sưa dõi theo chiếc diều bay xa mút tầm mắt, anh Đức kể: "Hồi nhỏ khi làm được một con diều là mừng lắm, bây giờ bận bịu với nhiều việc với lại diều giấy nhanh hỏng nên mua diều vải cho tiện". Còn nhớ, cách đây độ vài năm, những người chơi diều thường tự tay làm diều để thả. Những con diều thường được làm thủ công bằng những vật liệu rất đơn giản như: Giấy báo, giấy trắng hoặc giấy bản, giấy màu; khung diều làm bằng nan tre còn sợi dây cột diều chỉ mỏng manh bằng dây chỉ hoặc dây len, độ dài chừng vài ba mét. Kích thước mỗi con diều cũng nhỏ nhắn, chưa đến 2 mét.

Thế nhưng, bây giờ người chơi diều không phải tốn thời gian và công sức để làm diều mà chỉ cần ghé qua bất kỳ cửa hàng tạp hoá nhỏ nằm dọc các con phố hoặc chợ đều dễ dàng mua được những con diều bắt mắt, hấp dẫn với đủ màu sắc, kích cỡ, hình thù như hình con bướm, phượng hoàng, người nhện, cá voi hay siêu nhân... với đủ các chất liệu từ vải, giấy, bạt... Đáng nói là kích cỡ của những con diều này cũng được làm to hơn rất nhiều. Dây diều bằng sợi nilong hoặc sợi dây có lõi thép.

Nhiều em nhỏ vô tư thả diều cạnh các trục đường giao thông nhiều xe cộ qua lại, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn.

Theo nhiều người có kinh nghiệm thả diều, để diều có thể bay được và bay cao đòi hỏi người thả diều phải biết nhiều nguyên tắc. Trước hết là phải biết lựa chọn một con diều có kích cỡ vừa phải phù hợp với người thả, biết được hướng gió để diều có thể bay được và bay cao, đặc biệt là phải biết cách để chạy lấy đà. Thả diều đã dần trở thành một thú vui tao nhã đối với nhiều người.

Với thú chơi này, người ta được thoải mái bộc lộ cảm xúc, thả hồn cùng những cánh diều, những tiếng cười giòn tan, những tiếng reo hò í ới... quên đi mọi ưu phiền và lo toan bộn bề của cuộc sống hàng ngày. Người loay hoay cột dây diều, người vừa chạy vừa ngoái đầu nhìn lại xem diều của mình đã bay được lên chưa, người thì la toáng lên khi thấy con diều của mình đang chực lao xuống, người tiếc rẻ vì diều đứt đây... Tất cả tạo thêm cho làng, cho phố những âm sắc vui tươi, đầy sức sống.

Và những mối lo ẩn sau cánh diều

Thả diều là một trong những trò chơi giải trí được nhiều người yêu thích nhằm giảm bớt những căng thẳng sau một ngày làm việc, học tập. Trò chơi này có sức cuốn hút với nhiều người bởi chỉ cần từ 20.000-50.000 đồng đã có một con diều bắt mắt với đủ hình dáng, màu sắc. Tuy nhiên, nếu người chơi không tuân thủ những nguyên tắc nhằm bảo đảm an toàn cho chính mình và mọi người xung quanh, tránh gây ra những thiệt hại đáng tiếc thì thả diều sẽ không còn là thú chơi lành mạnh nữa mà trở thành... mối lo.

Thực tế cho thấy, thả diều là trò chơi mang đậm bản sắc dân gian, có sức hút, nhưng không phải địa điểm nào cũng phù hợp để trải nghiệm trò chơi thú vị này. Điều kiện chơi thả diều là phải ở nơi trống trải, ít cây cối, nhà cửa vì có gió mạnh và diều không bị vướng các vật cản, đứt dây. Và đương nhiên, những khu vực đông dân cư, các trục đường giao thông hay khu vực dưới các đường dây tải điện không phải là địa điểm để thả diều.

Tuy nhiên, điều đáng nói là hiện nay không ít người chơi diều thường tiện đâu thả đấy; từ trong ngõ xóm khu dân cư, bờ ruộng ngoài cánh đồng rồi cả trên những tuyến đường giao thông đông người qua lại. Việc các em nhỏ chơi diều tùy tiện, không có sân chơi hợp lý, không được người lớn theo dõi, nhắc nhở thì rất dễ xảy ra những tai nạn đáng tiếc, nhất là nhiều em "liều lĩnh" thả diều ở ngay cả những nơi gần đường dây tải điện, khu vực đường tàu, khu vực có nhiều xe cộ qua lại rất dễ xảy ra tai nạn, chập cháy về điện ảnh hưởng đến tính mạng. 

Diều vừa to, dây vừa dài theo chiều gió thổi cứ thả sức vươn vượt qua cả hành lang an toàn lưới điện. Những con diều được thả vô tội vạ, tiềm ẩn không ít hiểm nguy. Thực tế ở nhiều nơi đã có những vụ tai nạn điện giật, tai nạn giao thông chết người do thả diều. Quy định tại Khoản 4, Điều 11 Nghị định 106/2005/NĐ-CP, ngày 17-8-2005 của Thủ tướng Chính phủ, cấm: thả diều, vật bay gần công trình lưới điện cao áp; thả bất kỳ vật gì có khả năng gây hư hại đến công trình lưới điện cao áp. Tại điều 15 Nghị định 68/2010/NĐ-CP ngày 15-6-2010 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm các quy định về an toàn điện.

Theo đó, phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: Thả diều, bóng bay, các vật bay khác, các loại pháo khi bắn ra có dây kim tuyến hoặc thả bất kỳ vật gì từ trên cao trong phạm vi bảo vệ công trình điện hoặc trong hành lang bảo vệ an toàn lưới điện... Quy định là thế nhưng không ít thanh thiếu niên vẫn vô tư chơi ở những địa điểm dễ xảy ra sự cố, bất chấp những nguy hiểm rình rập phía sau cánh diều.

Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, anh Nguyễn Đức Vinh, Trưởng phòng Kỹ thuật an toàn, Điện lực Quảng Bình cho biết: Trước đây, trên địa bàn tỉnh ta đã xảy ra không ít trường hợp gặp sự cố về đường dây tải điện do việc thả diều gây ra.

Hiện nay, tình trạng này đã được kiểm soát nhưng vẫn rất cần được cảnh báo để phòng tránh; bởi lẽ nhiều người thả diều còn chủ quan, không cảnh giác trước mức độ nguy hiểm từ những cánh diều mang lại. Nhiều em nhỏ vẫn vô tư thả diều gần mạng lưới điện. Các em không lường trước được trường hợp diều vừa sa xuống đất ẩm ướt, nếu chao liệng vắt ngang đường đây tải điện trần sẽ xảy ra sự cố chập điện. Chưa kể đến đường dây tải điện trần có độ an toàn tối thiểu 0,7m, khi diều hoặc dây diều bị ướt, khả năng truyền dẫn làm phóng điện có thể xa hơn và dễ gây tai nạn trong khu vực đông dân cư.

Do đó, việc tuyên truyền, vận động người dân không thả diều gần đường dây điện cần được thực hiện nghiêm túc, triệt để. Thậm chí, có thể sử dụng cả biện pháp xử lý mạnh mẽ khi người thả diều vi phạm các quy định về an toàn lưới điện, an toàn giao thông... Việc tuyên truyền, xử lý vi phạm cũng cần được triển khai thống nhất ở tất cả các địa phương. Những con diều bị vướng vào lưới điện nếu không được tháo gỡ kịp thời sẽ bị ẩm và dẫn đến chập điện gây mất điện cục bộ, làm ảnh hưởng đến sản xuất và sinh hoạt của nhiều người.

Hơn thế, khi diều bị vướng vào lưới điện, người thả diều không được tự ý tháo gỡ vì sẽ gây nguy hiểm đến tính mạng. Do đó, nếu phát hiện diều bị vướng vào lưới điện, người dân cần báo ngay cho ngành điện địa phương để kịp thời khắc phục. Thiết nghĩ, để có những giây phút thư giãn lành mạnh, an toàn với những cánh diều, thì các "diều thủ" cần tuân thủ các nguyên tắc bảo đảm an toàn, các bậc cha mẹ nên quan tâm, nhắc nhở con em mình có ý thức và cẩn thận hơn khi tham gia trò chơi này để tránh những hậu quả nghiêm trọng, đáng tiếc xảy ra.

Đ.Vân