.

Thu ngân sách bền vững: Đường dài… cần có ngựa hay!

.
07:36, Chủ Nhật, 18/04/2021 (GMT+7)
(QBĐT) - Năm 2020 và quý I năm 2021, trong bối cảnh khó khăn do ảnh hưởng của thiên tai, dịch bệnh, nhưng tổng thu ngân sách của tỉnh vẫn đạt và vượt dự toán được giao. Đây là tín hiệu vui, khẳng định sự nỗ lực, quyết tâm của toàn tỉnh.
Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Vũ Đại Thắng kiểm tra các dự án khu đô thị trên địa bàn thành phố Đồng Hới.  Ảnh 2: Thu từ doanh nghiệp ngoài quốc doanh và hộ kinh doanh là một trong những nguồn thu bền vững.  Ảnh 3: Cải cách hành chính góp phần quan trọng cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao hiệu quả công tác thu ngân sách.
Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Vũ Đại Thắng kiểm tra các dự án khu đô thị trên địa bàn thành phố Đồng Hới. 
Tuy nhiên để xây dựng lộ trình thu ngân sách bảo đảm bền vững, không chỉ nhìn vào những con số tuyệt đối hàng năm mà cần có sự đánh giá tổng thể, rà soát, phân tích và triển khai các giải pháp đồng bộ để phát triển và nuôi dưỡng nguồn thu.
 
*Thu ngân sách: Còn nhiều nỗi lo!
 
Theo báo cáo của Cục thuế tỉnh, tổng thu ngân sách năm 2020 đạt trên 5.590 tỷ đồng, quý I-2021 là 1.488 tỷ đồng, cơ bản đạt và vượt dự toán của Trung ương và tỉnh giao. Tuy nhiên, phân tích kỹ cơ cấu nguồn thu cho thấy, năm 2020, trong tổng số 5.590 tỷ đồng, thu tiền sử dụng đất chiếm tỷ trọng lớn với 2.822 tỷ đồng, bằng 48,8%. Quý I-2021, thu tiền sử dụng đất vẫn tiếp tục chiếm ưu thế với 875,4 tỷ đồng, bằng 58,8%.
 
Năm 2021, chỉ tiêu dự toán thu tiền sử dụng đất HĐND tỉnh giao là 2.500 tỷ đồng. Tại buổi làm việc về công tác giao chỉ tiêu thu tiền sử dụng đất và phát triển quỹ đất năm 2021, UBND tỉnh đã thống nhất thực hiện số thu tiền sử dụng đất năm 2021 phấn đấu đạt 2.900 tỷ đồng. 
 
Những con số này cho thấy hiệu quả của việc sử dụng quỹ đất thời gian qua, song đồng thời cũng thể hiện sự phụ thuộc rất lớn của thu ngân sách vào nguồn sử dụng đất. Về lâu dài, khi quỹ đất ngày càng thu hẹp, nguồn thu từ tiền sử dụng đất cũng sẽ giảm dần, ảnh hưởng lớn đến chỉ tiêu thu ngân sách những năm tiếp theo, là “bài toán khó” cho thế hệ tương lai. 
Ảnh 2: Thu từ doanh nghiệp ngoài quốc doanh và hộ kinh doanh là một trong những nguồn thu bền vững. Ảnh 3: Cải cách hành chính góp phần quan trọng cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao hiệu quả công tác thu ngân sách.
Thu từ doanh nghiệp ngoài quốc doanh và hộ kinh doanh là một trong những nguồn thu bền vững. 
Bên cạnh sự phụ thuộc khá lớn vào nguồn thu tiền sử dụng đất, công tác thu ngân sách thời gian qua còn những tồn tại, hạn chế như: tỷ lệ nợ đọng thuế cao, trong đó tập trung vào những doanh nghiệp (DN), ngành nghề sử dụng nhiều đất đai, tiêu hao năng lượng lớn; số doanh nghiệp nộp thuế còn ít; một số DN sử dụng nhiều tài nguyên nhưng hoạt động tại những địa bàn khó khăn được miễn, giảm thuế; thu ngoài quốc doanh còn bỏ sót; thị trường kinh doanh bất động sản chưa được kiểm soát hiệu quả dẫn đến thất thu...
 
Trong khi đó, nguồn thu có tính bền vững như thu tiền sử dụng đất hàng năm lại có xu hướng giảm. Các hoạt động hỗ trợ, thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp, đồng hành cùng DN vừa và nhỏ trong phát triển sản xuất kinh doanh để nâng cao nguồn thu, còn mờ nhạt. Trong cấp phép đầu tư cho một số DN chưa có cơ chế ràng buộc để DN bảo đảm nghĩa vụ nộp ngân sách cho tỉnh... Tất cả những yếu tố nêu trên đã ảnh hưởng đến công tác thu ngân sách và tính bền vững đối với cả hiện tại và tương lai.
 
*Kế sách xây dựng nguồn thu bền vững
 
Trước những khó khăn, vướng mắc trong thu ngân sách thời gian qua, xây dựng nguồn thu ngân sách bền vững cho nhiệm kỳ 2020-2025 và những năm tiếp theo là vấn đề đang được lãnh đạo tỉnh, các sở, ngành quan tâm.
 
Tại buổi làm việc với Cục thuế, Cục Hải quan và một số sở, ngành liên quan vào đầu tháng 4-2021, đồng chí Vũ Đại Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy đã nêu vấn đề, chỉ đạo UBND tỉnh, các sở, ban, ngành tập trung nghiên cứu và đề xuất các giải pháp để thực hiện tốt công tác ngân sách, đặc biệt là tạo các nguồn thu bền vững.
 
Trên cơ sở thực tế và các ý kiến phân tích, nhiều giải pháp đã được rút ra. Trong đó trước mắt sẽ thành lập Ban chỉ đạo chống thất thu thuế, tập trung vào các DN nợ đọng thuế lớn để tháo gỡ và thu hồi nợ đọng. Các sở, ban, ngành chức năng tăng cường phối hợp, tích cực đồng hành, hỗ trợ DN phát triển, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh; rà soát hộ kinh doanh, chống bỏ lọt, thất thu thuế; kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng hóa đơn tại các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ; đơn giản hóa các thủ tục nộp thuế, tạo thuận lợi cho DN, người dân...
 
Bên cạnh những giải pháp cụ thể nêu trên, tại buổi làm việc, đại diện lãnh đạo các sở, ngành đã có nhiều kiến nghị, đề xuất nhằm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thu hút các DN lớn, hoạt động hiệu quả.
 
Ông Nguyễn Văn Hệ, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Quảng Bình nhấn mạnh: Cải cách hành chính (CCHC) là một trong những yếu tố quan trọng để thu hút DN đầu tư tại tỉnh. Do đó, tỉnh cần chỉ đạo đẩy mạnh hoạt động CCHC theo hướng đồng bộ; quá trình thực hiện cần có sự kiểm tra, giám sát, điều chỉnh, tạo thuận lợi tối đa cho DN trong đầu tư và hoạt động, đồng thời bảo đảm nghĩa vụ nộp ngân sách cho tỉnh. Cũng theo ông Hệ, hiện tại, thu từ sử dụng đất chiếm tỷ trọng lớn nhưng không thể “trông cậy” vào nguồn thu này vì tính thiếu bền vững của nó. 
Ảnh 3: Cải cách hành chính góp phần quan trọng cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao hiệu quả công tác thu ngân sách.
Cải cách hành chính góp phần quan trọng cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao hiệu quả công tác thu ngân sách.
Ông Phạm Quang Long, Giám đốc Sở Tài chính cũng khẳng định quyết tâm của ngành trong nỗ lực khởi động các dự án đầu tư; nâng cao hiệu quả hoạt động đấu giá, cho thuê tài sản, đất; tháo gỡ khó khăn cho DN, thúc đẩy sản xuất kinh doanh, điều chỉnh cơ cấu và tạo dựng các nguồn thu theo hướng bền vững...
 
Nhiều nội dung đã được đại biểu đề cập và quyết tâm thực hiện, đó là vào cuộc để bình ổn thị trường bất động sản, kiểm soát chặt chẽ tình trạng “mua bán trao tay” qua nhiều chủ sở hữu nhưng không thực hiện thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo quy định; giá chuyển nhượng trong hợp đồng thấp hơn với giá thực tế...
 
Rà soát và triển khai các bước để thu thuế kinh doanh online; hỗ trợ, tư vấn, hướng dẫn các hộ kinh doanh thành lập DN để kiểm soát nguồn thu hiệu quả; thực hiện các chính sách nuôi dưỡng nguồn thu... là những nhiệm vụ mà các sở, ban, ngành chức năng quyết tâm triển khai trong năm 2021 và những năm tiếp theo để góp phần xây dựng nguồn thu bền vững.
 
*Bảo đảm hài hòa lợi ích
 
Nguồn thu từ các DN, dự án đầu tư đóng vai trò khá quan trọng trong cơ cấu thu ngân sách, do đó, với quan điểm tạo mọi điều kiện thuận lợi cho DN đến đầu tư tại tỉnh song đồng thời DN phải bảo đảm nghĩa vụ đối với tỉnh và người dân, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Vũ Đại Thắng đã chỉ đạo UBND tỉnh và các sở, ban, ngành chức năng triển khai quyết liệt và đồng bộ nhiều giải pháp.
 
Trong đó, đồng chí nhấn mạnh một số nguyên tắc như DN đầu tư vào Quảng Bình phải thành lập DN tại tỉnh để nộp ngân sách cho tỉnh. Công tác thẩm định các dự án đầu tư phải được tiến hành chặt chẽ, đặc biệt đối với các dự án sử dụng nhiều tài nguyên, khoáng sản, năng lượng... phải mang lại lợi ích xứng đáng cả về đóng góp ngân sách, giải quyết việc làm cho người lao động trên địa bàn và đời sống nhân dân trong vùng dự án.
 
Đối với những dự án sử dụng quá nhiều đất đai cần được rà soát, đánh giá lại, nếu cần thiết sẽ thu hồi những diện tích đất không sử dụng, tránh lãng phí tài nguyên. Những dự án đã cấp phép nhưng chậm triển khai hoặc không triển khai, trước mắt sẽ cảnh báo, tiếp đó sẽ sử dụng các công cụ pháp lý để thu hồi theo quy định.
 
Thực hiện các nội dung chỉ đạo của đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, đồng chí Phan Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết: Thời gian tới, UBND tỉnh sẽ làm tốt nhiệm vụ huy động, bồi dưỡng nguồn thu, chống nợ đọng thuế, đặc biệt sẽ nỗ lực kêu gọi các dự án. Trong sử dụng quỹ đất, sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng để phát huy hiệu quả, không chú trọng vào số thu tuyệt đối hàng năm. “Đất đai là “của để dành”, do đó, thời gian tới tỉnh sẽ tập trung vào việc phát huy hiệu quả các dự án, sẽ tăng giá trị trên diện tích thay vì tăng diện tích, để bảo đảm nguồn thu bền vững trong tương lai!”, ông Phan Mạnh Hùng cho biết thêm.
 
Box: “Để tăng thu ngân sách, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó coi trọng việc nuôi dưỡng nguồn thu. Hiện tại, thu tiền sử dụng đất đang chiếm tỷ trọng lớn và phát huy hiệu quả nhất định trong đầu tư hạ tầng của tỉnh. Tuy nhiên về lâu dài phải hướng đến mục tiêu cho thuê và thu tiền sử dụng đất hàng năm để tăng tính bền vững của nguồn thu. Việc sử dụng quỹ đất phải được cân nhắc kỹ lưỡng, tránh để lại hậu quả cho thế hệ tương lai!” - Bí thư Tỉnh ủy Vũ Đại Thắng.
 
Ngọc Mai
 
 
,