.

Thăm miếu thờ danh nhân văn hóa Dương Văn An

.
08:42, Thứ Sáu, 27/03/2020 (GMT+7)
(QBĐT) - Vùng đất Lệ Thủy đã sản sinh ra nhiều bậc danh nhân, làm rạng danh cho quê hương, đất nước, trong đó phải kể đến danh nhân văn hóa Dương Văn An. Hiện, miếu thờ của ông nằm ở thôn Tuy Lộc, xã Lộc Thủy (Lệ Thủy) và đã được UBND tỉnh công nhận là di tích lịch sử-văn hóa cấp tỉnh.
 
Dương Văn An (1514-1591), tự Tỉnh Phú, người làng Tuy Lộc, xã Lộc Thủy. Về gia đình và tuổi trẻ Dương Văn An, hiện chưa có tư liệu đầy đủ. Trong lời tựa của cuốn "Ô châu cận lục" chỉ thấy ông tóm lược mấy câu: “Tôi là học trò, sinh trưởng ở đất này, thấm nhuần giáo hóa đã lâu, thi đậu tiến sỹ năm Đinh Mùi". Năm Đinh Mùi là năm 1547, đó là năm Tuyên Tông Mạc Phúc Nguyên mới lên ngôi nên mặc dù triều đình có biến động vẫn cố gắng theo lệ cũ mở các khoa thi hương và thi hội để trấn tĩnh lòng dân và chọn người ra giúp đỡ. 
 
Sách “Đại Việt lịch triều đăng khoa lục” ghi rõ ông đỗ tiến sỹ vào năm 34 tuổi. Trước khi đi thi, ông lớn lên và theo đường nho học tại quê nhà. Vùng này, lúc bấy giờ, người dân rất hiếu học và nhiều người đỗ đạt khá. Nhưng đến ông mới có người đỗ đại khoa và cũng là người Quảng Bình thứ hai đỗ tiến sỹ. Việc ông đỗ đạt cao không phải là chuyện bình thường trên một vùng quê lúc đó còn xa trung tâm chính trị và văn hóa của đất nước. Dương Văn An làm quan đến chức ngự sử, hàm thượng thư, tước Sùng Nham hầu.
Miếu thờ Dương Văn An được UBND tỉnh công nhận là di tích lịch sử-văn hóa cấp tỉnh.
Miếu thờ Dương Văn An được UBND tỉnh công nhận là di tích lịch sử-văn hóa cấp tỉnh.
Ông không chỉ thuộc thế hệ sớm nhất của người Quảng Bình ghi danh lên bảng vàng tiến sỹ vào giữa thế kỷ XVI, sau đó thăng tiến, thành đạt rất nhanh trong sự nghiệp quan trường mà danh tiếng của ông còn truyền mãi hàng trăm năm sau nhờ nhiều khảo cứu văn hóa, trong đó có cuốn “Ô châu cận lục” biên soạn vào năm 1555. Đây là quyển sách địa lý đầu tiên có hệ thống và khá đầy đủ về vùng đất Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế. 
 
“Ô châu cận lục” đã ghi lại những tên làng, tên núi, tên sông, những sản vật, nhà trạm, đồn binh, các nghề thủ công thời ấy. Đặc biệt, cuốn sách ghi lại tên tuổi của bao nhiêu người con Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế đã làm rạng rỡ quê hương… Theo đánh giá của các nhà chuyên môn, tuy sách vẫn còn một số hạn chế nhưng đó là một nguồn tài liệu quý báu, một tác phẩm có giá trị trong vốn văn hóa chung của dân tộc. Sau khi được khắc in, công trình "Ô châu cận lục" của Dương Văn An đã được lưu truyền, trở thành nguồn tài liệu quan trọng trong chính sử và các công trình biên khảo của đời sau.
 
Miếu thờ Dương Văn An là di tích lưu niệm danh nhân tiêu biểu ở Quảng Bình đang được dòng họ Dương và người dân thôn Tuy Lộc, xã Lộc Thủy bảo vệ, giữ gìn. Không có tư liệu ghi lại thời gian xây dựng nhưng theo các cụ cao niên trong dòng họ thì miếu đã có từ rất lâu đời. Trong những năm Pháp thuộc, người dân trong làng thường đến đây dâng hương, hội họp, bàn bạc tin tức để truyền tin đi các vùng lân cận. Đến năm 1952, giặc Pháp hoạt động ráo riết trên đất Lệ Thủy, chúng lùng sục để bắt cán bộ, du kích. Trong một cuộc càn vào làng Tuy Lộc, chúng đã phá hoại miếu, nhằm làm cho cán bộ, chiến sỹ, du kích không còn chỗ ẩn náu, hội họp, đưa tin. Năm 2003, miếu đã được xây dựng lại trên nền miếu cũ.
 
Vì những giá trị lịch sử, văn hóa to lớn đó mà năm 2006, UBND tỉnh đã ra quyết định công nhận miếu thờ Dương Văn An là di tích lịch sử-văn hóa cấp tỉnh. Ông Dương Công Toản, nguyên Bí thư Đảng ủy xã Lộc Thủy, con cháu dòng họ Duơng bày tỏ: “Tôi rất tự hào là con cháu dòng họ Dương, vì trong dòng họ có danh nhân Dương Văn An tài ba, lỗi lạc. Chúng tôi sẽ tiếp tục chung tay góp sức, đoàn kết hướng lòng biết ơn công đức tổ tiên bằng việc đẩy mạnh các hoạt động giáo dục truyền thống, khuyến học khuyến tài nêu cao gương sáng con em tộc họ Dương đối với cộng đồng, xã hội. Con cháu họ Dương luôn hướng về cội nguồn, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, làm tốt công tác bảo quản, quản lý, phát huy giá trị của di tích lịch sử-văn hóa miếu thờ Dương Văn An, góp phần tô thắm trang sử truyền thống văn hóa, cách mạng xã Lộc Thủy".
 
Ngày nay, miếu thờ không chỉ có giá trị trong việc nghiên cứu về thân thế và sự nghiệp của danh nhân văn hóa tiêu biểu Dương Văn An mà nó còn có giá trị to lớn về mặt văn hóa, giáo dục. Đó là sự gắn kết giữa di tích và lễ hội. Hàng năm, vào những ngày lễ lớn của dân tộc hay vào dịp khai giảng, tổng kết năm học, các cơ sở giáo dục ở các địa phương thường tổ chức dâng hương, giáo dục truyền thống tại di tích, tổ chức các hoạt động học tập ngoại khóa tìm hiểu về di tích cũng như về thân thế, sự nghiệp của Dương Văn An. Công tác bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị di tích luôn được cấp ủy, chính quyền các cấp quan tâm, quản lý chặt chẽ góp phần gìn giữ và tôn vinh những giá trị truyền thống của dân tộc.
 
Thanh Hoa
 
,
  • Kỳ vọng... Châu Hóa

    (QBĐT) - Châu Hóa, mảnh đất phía hữu ngạn sông Gianh, một thời "cách sông trở đò" với những ký ức đói nghèo, giờ đã lùi xa vào quá khứ. Hành trình để "bồi đắp" nên một Châu Hóa như ngày hôm nay là cả một chặng đường dài.

    26/02/2020
    .
  • Chuyện ghi ở Khe Khế…

    (QBĐT) - Rất nhiều lần tôi đã đi ngang qua vùng đất ấy, nhưng vẫn thiếu một chữ duyên để có thể nán lại lâu hơn, dù nơi đó có những nếp nhà sàn, chén rượu ngọt đến mềm môi, đắm say lòng người. Cho đến hôm nay, nghe câu chuyện về những con người đã kiên cường bám đất, bám bản nỗ lực thoát nghèo, xây dựng bản văn hóa mới nơi đại ngàn hùng vĩ giữa bao bộn bề khó khăn, tôi quyết định trở lại bản Khe Khế, xã Kim Thủy, huyện Lệ Thủy một lần nữa…

    22/03/2020
    .
  • Đức Ninh Đông... từ làng lên phố

    (QBĐT) - Thành lập vào năm 2004 theo Nghị định số 07/NĐ-CP của Chính phủ, phường Đức Ninh Đông có nguồn gốc thuộc một ngôi làng nổi tiếng của xã Đức Ninh (TP. Đồng Hới). Từ làng lên phố, Đức Ninh Đông đổi thay "kỳ diệu" sau 16 năm. 
     
    20/03/2020
    .
  • Suối Bang ngày mới!

    (QBĐT) - Tiếp nhận suối Bang sau nhiều lần đổi chủ và đang trong tình trạng bị cày xới dở dang từ nhà đầu tư cũ, Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Thịnh tràn đầy quyết tâm mang lại một diện mạo mới cho suối Bang. Những ngày tháng 3-2020, suối Bang đã có sự đổi thay ngoạn mục, mở ra kỳ vọng mới!

    15/03/2020
    .
  • "Bước tiến" của khoai deo

    (QBĐT) - Sau Tết Nguyên đán Canh Tý 2020, sản phẩm khoai deo sấy gừng Lâm Hường "cháy hàng" tại các cửa hàng nông sản sạch bởi nhu cầu lớn của khách hàng, nhất là khách du lịch. Đây là một trong những ví dụ điển hình của "bước tiến" khoai deo-một đặc sản quen thuộc của Quảng Bình.

    15/03/2020
    .
  • Lên dãy Hoành Sơn lấy... "lộc trời"!

    (QBĐT) - Một sớm đầu tháng 3-2019, khi những con gà rừng vừa cất tiếng gáy nơi phía núi, rất nhiều đàn ông, phụ nữ, trẻ em ở xã Quảng Hợp (huyện Quảng Trạch) lại í ới gọi nhau cùng lên dãy Hoành Sơn để lấy "lộc trời". Theo chân một nhóm sơn tràng, chúng tôi cũng "cơm đùm gạo bới" trèo lên phía đỉnh núi để tham gia hái dâu rừng, một thứ "lộc trời" thường xuất hiện vào thời điểm mùa xuân...

    08/03/2020
    .
  • Cổ vật "kể chuyện"

    (QBĐT) - "Mỗi hiện vật cổ mang trong mình câu chuyện về một vương triều trong quá khứ. Chính bởi sứ mệnh kết nối quá khứ, hiện tại và tương lai nên việc gìn giữ, bảo tồn chúng là điều mà thế hệ hậu sinh nên làm.", ông Phan Đức Hòa, Chủ nhiệm CLB UNESCO Nghiên cứu, sưu tầm cổ vật tỉnh đã khẳng định như thế vào một buổi chiều Đồng Hới se lạnh, bên ly trà tỏa khói nghi ngút.

    01/03/2020
    .
  • "Vẽ" lại "bản đồ" Hạc Hải…

    (QBĐT) - Phá Hạc Hải mênh mông sóng nước, vốn nổi tiếng phong phú hệ động thực vật nước lợ. Người dân hai huyện Quảng Ninh, Lệ Thủy quanh khu đầm phá này bao đời đã sống dựa vào nguồn sản vật tự nhiên nơi đây. Khoảng hơn chục năm trở lại đây, hàng chục hộ dân xã Hoa Thủy, huyện Lệ Thủy đã dấn thân "vẽ" lại bản đồ phá Hạc Hải để biến gần 160ha ngút ngàn cỏ lác thành ao hồ, ruộng đồng xanh tốt, màu mỡ…

    01/03/2020
    .