Ngọt thanh mùa vải tu hú ở Minh Hóa

Cập nhật lúc 08:06, Thứ Bảy, 12/05/2018 (GMT+7)
(QBĐT) - Chẳng biết có phải vì giống vải quả to, có vị ngọt thanh, hơi chua thường chín vào lúc chim tu hú kêu báo hiệu hè về hay không mà dân gian còn gọi là quả “vải tu hú”. Với người dân Minh Hóa, vải tu hú càng trở nên  đặc biệt khi hàng năm nó đều chín đúng vào dịp Rằm tháng ba, trở thành một đặc sản không thể thiếu trong lễ hội lớn nhất trong năm của người dân nơi đây…
Vải tu hú chín vào đúng vào dịp Rằm tháng ba Minh Hóa
Vải tu hú chín vào đúng vào dịp Rằm tháng ba Minh Hóa
“Khi con tu hú gọi bầy/ Lúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dần”... Mùa trái vải chín gắn với sự trở về của loài chim tu hú sau mùa di cư nên dân gian vẫn quen gọi giống quả này là vải tu hú. Nhìn bề ngoài, vải tu hú có dáng quả thon dài, vỏ quả sần sùi hơn chứ không tròn bầu và căng mịn như các giống vải nói chung. Không giống vải thiều lịm đường, ngọt thơm, vải tu hú có vị ngọt thanh, chua rất riêng.
 
Với người dân Minh Hóa, vải tu hú còn có một vị thế rất đặc biệt, nó không chỉ là một loài quả đơn thuần mà còn chứa đựng trong mình một tiềm thức văn hóa, nhắc nhớ nhau về mùa lễ hội Rằm tháng ba. Những bậc cao niên ở huyện Minh Hóa bảo rằng, sở dĩ vải tu hú có một vị thế đặc biệt như vậy, bởi đây là loài quả hàng năm chín đúng vào dịp mà đồng bào  các dân tộc anh em trên địa bàn huyện Minh Hóa vui hội Rằm tháng ba, lễ hội lớn nhất trong năm của người dân nơi đây.
 
Tháng ba chớm hè, nắng bắt đầu chói chang, những chùm vải tu hú bắt đầu chuyển từ màu xanh ngắt sang màu vàng rộm trong những mảnh vườn, lòng người Minh Hóa cũng bắt đầu chộn rộn, xốn xang với một mùa lễ hội Rằm tháng ba sắp đến. Người ở nhà thì lo chuẩn bị nguyên liệu để chế biến những món ăn ngon và tìm cách liên lạc cho người đi xa kịp tìm về.
Vải tu hú được trưng bày tại gian hàng ẩm thực Hội Rằm tháng ba Minh Hóa
Vải tu hú được trưng bày tại gian hàng ẩm thực Hội Rằm tháng ba Minh Hóa
Phan Mạnh Chi, một người con Minh Hóa vừa đi xa trở về trong dịp hội Rằm tháng ba năm nay. Dẫn vợ con đi chợ, trong muôn vàn món đặc sản được bày bán, anh vẫn chọn mua cho mình một chùm vải tu hú tươi nguyên. “Lâu ngày xa quê, nhưng cái vị ngọt thanh, hơi chua  của loài vải tu hú ở quê nhà thì không lẫn vào đâu được. Với tôi, nhìn thấy quả vải tu hú là ký ức tuổi thơ lại mồn một hiện về. Ngày xưa, những lần theo cha đi chợ Rằm, thế nào tôi cũng được ông mua cho một chùm vải tu hú chín mọng. Sau khi lần lượt bóc lớp vỏ sần sùi đỏ thắm, tận hưởng lớp thịt quả trắng ngần mọng nước bên trong, tôi nhất định để dành những chiếc hạt nâu bóng để cùng lũ bạn chơi ô ăn quan, chơi bắn bi vui suốt cả mùa hè.”, anh Chi chia sẻ.
 
Trước đây nhiều nơi trong tỉnh ta có trồng giống vải tu hú nhưng do hiệu quả kinh tế và nhiều điều kiện khách quan khác mà người dân đã chặt bỏ hết. Riêng ở Minh Hóa thì giống vải tu hú vẫn được người dân duy trì và từ lâu nó đã trở thành một món đặc sản gắn với lễ hội Rằm tháng ba. Những ngày diễn ra hội rằm, vải tu hú được bày bán ở chợ, ven đường và được trưng bày trong các gian hàng ẩm thực bên cạnh những món đặc sản của người dân Minh Hóa như: cơm bồi, ốc đực, cá mát, canh ong, canh kiến…
 
Rằm tháng ba, chớm hè, nắng bắt đầu gay gắt và loài vải tu hú có vị ngọt thanh, chua chua man mát rất riêng, nhưng mọng nước ấy là lựa chọn thích hợp cho thực khách trong những ngày lễ hội. Chỉ đôi ba quả thôi, thật mọng, thật mát cũng đủ xua đi cơn khát và đủ làm cho thực khách dẫu một lần được nếm thử cũng chẳng thể nào quên. Còn người dân Minh Hóa thì dù có đi đâu xa, cái vị ngọt thanh, chua chua của quả vải tu hú chín vào mỗi dịp Rằm tháng ba cũng đủ sức thôi thúc bước chân của họ tìm về.
 
Phan Phương
,
.
.
.