Xây dựng luật về mại dâm: Có công nhận mại dâm là một nghề?

Cập nhật lúc 15:04, Thứ Tư, 28/03/2018 (GMT+7)

Sau 15 năm thực hiện, Pháp lệnh Phòng, chống mại dâm đã bộc lộ nhiều hạn chế. Trong khi đó, những diến biến phức tạp của hoạt động mại dâm trong những năm gần đây lại càng đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nghiên cứu, rà soát tất cả các quy định pháp luật, chính sách về mại dâm để xây dựng luật về mại dâm.

Tại Hội thảo về quan điểm, định hướng xâp dựng chính sách, pháp luật về mại dâm do Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội tổ chức ngày 28-3 tại Hà Nội, các đại biểu đã đặt một câu hỏi quen thuộc: “Có coi mại dâm là một nghề hay không?” Câu trả lời cho câu hỏi này sẽ quyết định quan điểm xây dựng toàn bộ các quy định pháp luật mới.

Ảnh chỉ có tính minh họa. (Nguồn: sinarharian.com.my)
Ảnh chỉ có tính minh họa. (Nguồn: sinarharian.com.my)

Xử phạt chưa đủ răn đe

Trong những năm qua, tệ nạn mại dâm vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp, hoạt động mại dâm ngày càng tinh vi, trá hình, khó kiểm soát. Số người bán dâm được các cơ quan chức năng thống kê qua xử phạt vi phạm hành chính, hỗ trợ xã hội, y tế... đầu năm 2017 là hơn 3.000 người.

Theo báo cáo thống kê của các địa phương trên toàn quốc, ước tính có khoảng 15.000 người bán dâm. Thế nhưng, dường như con số này chỉ là “phần nổi của tảng băng chìm.” Theo số liệu mới đây của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), Việt Nam hiện có khoảng 100.000 người bán dâm, trong đó người bán dâm là nữ có khoảng 75.000 người.

Đối tượng và hình thức hoạt động mại dâm vẫn chủ yếu dưới dạng: Gái gọi, du lịch tình dục, người nước ngoài bán dâm, mại dâm nam, mại dâm đồng tính, người chuyển giới bán dâm, môi giới mại dâm thông qua internet (facebook, zalo)...

Lý giải cho những diễn biến phức tạp của hoạt động mại dâm, ông Cao Văn Thành, Phó Cục trưởng Cục Phòng Chống tệ nạn xã hội (Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội) cho rằng hiện nay Pháp lệnh Phòng, chống mại dâm có chế tài xử phạt chưa đủ sức răn đe, thậm chí thiếu tính khả thi khi áp dụng các biện pháp xử phạt. Chế tài xử phạt vi phạm hành chính với các hành vi vi phạm pháp luật phòng chống mại dâm chưa công bằng, chưa có chính sách xử lý cụ thể đối với người mua dâm...

Hội thảo về quan điểm, định hướng xâp dựng chính sách, pháp luật về mại dâm. (Ảnh: PV/Vietnam+)
Hội thảo về quan điểm, định hướng xâp dựng chính sách, pháp luật về mại dâm. (Ảnh: PV/Vietnam+)

“Pháp lệnh cũng quy định cả người mua bán dâm đều bị xử lý phạt tiền, gửi thông báo về cơ quan hoặc địa phương nơi làm việc, cư trú nhưng thực tế việc này không khả thi do cả người mua và người bán không khai nhận chính xác nơi làm việc và cư trú dẫn đến khó khăn cho các cơ quan quản lý và biện pháp này dường như chưa phát huy hiệu quả,” ông Cao Văn Thành nhấn mạnh.

Theo ông Thành, dù cho áp dụng biện pháp nào thì chúng ta cũng phải thừa nhận: “Mại dâm là một vấn đề hiện hữu trong xã hội, những người hoạt động mại dâm cũng là những con người họ có quyền được sống được bình đẳng, đóng góp và hưởng thụ phúc lợi xã hội như chăm sóc sức khỏe, giáo dục, công ăn việc làm, chăm sóc con cái…

Bởi vậy, ông Thành cho rằng các giải pháp cho vấn đề mại dâm cần đạt đến mục tiêu tôn trọng quyền cơ bản của con người. Việc áp dụng các biện pháp tiếp cận giảm tác hại đối với người hoạt động mại dâm là giải pháp khả thi nhất và mang lại hiệu quả nhất trong giai đoạn hiện nay.

Coi mại dâm là một nghề?

Hiện nay, các pháp luật về mại dâm được quy định trong Pháp lệnh Phòng, chống mại dâm năm 2003. Trước những diễn biến phức tạp của tệ nạn mại dâm và sự thay đổi của hệ thống pháp luật, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội đang xây dựng dự án luật về mại dâm để trình Chính phủ và Quốc hội.

Ông Thành cho biết, theo quan điểm xây dựng dự án luật về mại dâm thì mại dâm vẫn là bất hợp pháp ở Việt Nam. Tuy nhiên, việc xây dựng chính sách, pháp luật về phòng, chống mại dâm sẽ đảm bảo tôn trọng quyền con người, chú trọng các giải pháp mang tính xã hội, nhằm giảm tác hại do hoạt động mại dâm gây ra đối với chính người mại dâm và xã hội, góp phần vào sự ổn định, phát triển của đất nước.

(Ảnh minh họa: Thestar.com.my)
(Ảnh minh họa: Thestar.com.my)

Phòng ngừa và giảm tác hại trong mại dâm là vấn đề đặt lên hàng đầu. Dự luật mới xây dựng khung pháp lý cho việc thực hiện các biện pháp can thiệp giảm hại trong phòng ngừa mại dâm, phòng chống bạo lực trên cơ sở giới đối với người bán dâm. Luật về mại dâm được xây dựng sẽ tạo cơ chế pháp lý hữu hiệu để huy động xã hội tham gia hỗ trợ, giúp đỡ hoà nhập cộng đồng cho người bán dâm.

Tại hội thảo, các chuyên gia đã thẳng thắn đưa ra những ý kiến về việc xây dựng luật cần phải có quan điểm rõ ràng về việc mại dâm có được coi là một nghề hay không để từ đó xây dựng những chính sách có sự thay đổi, chuyển biến thực sự.

Ông Nguyễn Trọng Đàm, nguyên Thứ trưởng Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội lưu ý, khi xây dựng luật nên cân nhắc việc “Cấm hay không cấm mại dâm?”, nếu luật vẫn cấm mại dâm thì việc nâng pháp lệnh lên thành luật có thể giải quyết được những vấn đề, nguy cơ đang tồn tại không hay tương lai của luật sẽ trở về như cũ?

Tiến sỹ Trần Văn Đạt, Phó Vụ trưởng Vụ Các vấn đề chung về xây dựng pháp luật, (Bộ Tư pháp) cho rằng, xuất phát từ thực tiễn, yêu cầu đổi mới thì quan điểm xây dựng luật về mại dâm cần hướng đến dần công nhận mại dâm là một nghề, Nhà nước nên thừa nhận mại dâm và tổ chức quản lý hoạt động mại dâm trong các khu riêng biệt như một số quốc gia trên thế giới.

“Chỉ công nhận mại dâm là một nghề thì chúng ta mới có thể quản lý cũng như hạn chế tối đa việc lây nhiễm các bệnh về tình dục. Tuy nhiên, cũng cần thể hiện nhất quán quan điểm không khuyến khích phát triển hoạt động này, đo đó luật vẫn cần hướng đến các biện pháp phòng, chống mại dâm,” ông Đạt nói.

Trong những thập kỷ trước đây, người bán dâm bị coi thường là những đối tượng gây ra tệ nạn xã hội cần phải bị xử nghiêm khắc, song quan điểm đối với họ đã thay đổi cơ bản. Người bán dâm từ bị bắt giam, cải tạo, giờ chỉ bị xử phạt hành chính. Hệ thống pháp luật về mại dâm cũng đang được xây dựng lại để phù hợp với tình hình mới. Thế nhưng quan điểm xây dựng luật sẽ chấp nhận mại dâm là một “công việc” trong xã hội để quản lý chặt chẽ hay một tệ nạn bị cấm đoán với nhiều hệ lụy phát sinh vẫn là một câu hỏi chưa có câu trả lời.

Theo Hồng Kiều (Vietnam+)

,
.
.
.