Kỷ niệm 40 năm chuyến thăm của Chủ tịch Cu-Ba Phi-đen Cát-xtơ-rô tới vùng giải phóng miền Nam Việt Nam (9-1973 - 9-2013):

Ân tình của Chủ tịch Phi-đen Cát-xtơ-rô nơi địa đầu tuyến lửa

Cập nhật lúc 09:48, Thứ Bảy, 21/09/2013 (GMT+7)

(QBĐT) - Trong bom đạn chiến tranh, năm 1973 Chủ tịch Phi-đen Cát-xtơ-rô của quốc đảo Cu-Ba xa xôi đã quyết tâm đến thăm nơi địa đầu tuyến lửa Quảng Bình, Quảng Trị. Chuyến đi dù ngắn ngủi nhưng ông đã để lại bao ân tình trên mảnh đất khắc nghiệt này.

Người con gái khiến Phi-đen bật khóc

“Chiếc chuyên cơ mang số hiệu AN-24 hạ cánh ở sân bay dã chiến Đồng Hới đúng 11 giờ ngày 15-9-1973. Những chiếc xe u oat ngụy trang bịt bùng chờ sẵn đón những người trên chuyến bay vội vàng lăn bánh trực chỉ hướng Vĩnh Linh-Quảng Trị. Tại thời điểm đó, rất ít người biết đó là Chủ tịch Phi-đen Cát-xtơ-rô và Thủ tướng Phạm Văn Đồng, ngoại trừ số ít lãnh đạo tỉnh Quảng Bình được giao nhiệm vụ đón đoàn” - ông Lại Văn Ly nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh được giao nhiệm vụ Trưởng ban đón đoàn Chủ tịch Phi-đen nhớ lại.

Theo ông Lại Văn Ly, mặc dù đi trong thời điểm tạm ngừng bắn giữa hai miền, nhưng công tác bảo mật và an ninh được đặt lên hàng đầu. Sau gần hai ngày, một đêm lưu lại ở chiến trường ác liệt của Quảng Trị, trên đường quay trở ra Quảng Bình, chứng kiến cảnh một nữ đoàn viên thanh niên trúng bom bi bị thương nặng khi đang lao động lấp hố bom, Chủ tịch Phi-đen và Thủ tướng Phạm Văn Đồng quyết định xuống xe.

Nhìn người thanh niên quằn quoại trong vũng máu bên đường, Chủ tịch Phi-đen đã bật khóc và bế người con gái ấy lên xe chạy thẳng đến bệnh viện Vĩnh Linh. Ông đã yêu cầu bằng mọi giá phải cứu người con gái ấy, nếu ở đây không đủ phương tiện, ông xin được đưa ra Quảng Bình đi trực thăng ra Hà nội chữa trị.

Người con gái ấy là Nguyễn Thị Hương, giờ đã là mẹ của ba đứa con, sống hạnh phúc cùng chồng ở thành phố Đông Hà. Chị Hương kể, tại thời điểm đó chị không biết gì, sau nghe mọi người nói lại là đã được Chủ tịch Phi-đen cứu sống. Bị đứt 8 khúc ruột, sau hơn một tháng nằm viện, vừa về đến nhà chị bất ngờ nhận được quà của Chủ tịch Phi-đen, bao gồm thuốc men và một tấm danh thiếp của ông.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp thăm đội xây dựng Nguyễn Viết Xuân.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp thăm đội xây dựng Nguyễn Viết Xuân.

Từ đó đến nay, chị và gia đình vẫn thường xuyên viết thư thăm hỏi Chủ tịch Phi-đen và bao giờ cũng nhận được hồi đáp kịp thời. “Chủ tịch Phi-đen nhiều lần ngõ ý mời gia đình tui sang thăm Cu-Ba, nhưng vì điều kiện vẫn chưa đi được. Tui như mắc nợ và có lỗi vì đã bỏ lỡ nhiều cơ hội sang thăm đất nước Cu Ba để được nói với ông lời cảm tạ chân thành nhất” - chị Hương nói.

Món quà ý nghĩa

Đúng 17 giờ ngày 16-9, đoàn của Chủ tịch Phi-đen về lại Quảng Bình. Theo kế hoạch đoàn vẫn bí mật về nghỉ ngơi ở Khu Giao Tế, sáng hôm sau mới tổ chức mít tinh để Chủ tịch Phi-đen giao lưu với cán bộ và nhân dân Đồng Hới. Tuy nhiên, ông đã xuống xe đi bộ, trò chuyện và ôm hôn thắm thiết những người dân Đồng Hới mà ông gặp. Sự kiện Chủ tịch Phi-đen có mặt ở Đồng Hới đã thu hút đông đảo nhân dân kéo đến Khu Giao Tế, tiếng pháo chào mừng nổ ran Đồng Hới.

Trong trí nhớ của ông Nguyễn Thanh Đàm, nguyên Trưởng Khu Giao Tế, Chủ tịch Phi-đen là một con người khỏe mạnh, nhanh nhẹn, hoạt bát, quyết đoán nhưng không kém phần giản dị. Ông thích ăn xúp thịt bò với bánh mỳ, hút xì gà và nói chuyện rất hài hước. Ông Đàm nói được tiếng Pháp, nên khi mọi người về nghỉ ngơi, ông may mắn được Chủ tịch Phi-đen gọi vào nói chuyện. Ông kể về gia đình mình, đất nước Cu-Ba tươi đẹp và tặng ông Đàm một tấm danh thiếp, một tẩu hút xì gà.

Đồng chí Đỗ Mười và lãnh đạo Đảng, Nhà nước Cu-Ba cắt băng khánh thành bệnh viện.
Đồng chí Đỗ Mười và lãnh đạo Đảng, Nhà nước Cu-Ba cắt băng khánh thành bệnh viện.

Tại buổi mít tinh hơn hai giờ đồng hồ vào sáng hôm sau (17-9) ở hội trường Cộn, tiếng vỗ tay như từng đợt sóng cứ trào lên sau mỗi câu nói của Chủ tịch Phi-đen. Tại đây, ông đề nghị được giúp Quảng Bình quy hoạch lại thị xã Đồng Hới và xây dựng một bệnh viện hiện đại để phục vụ nhân dân địa phương và quân nhân từ chiến trường miền Nam ra.

Ngay sau khi về nước, Chủ tịch Phi-đen đã cử một đoàn chuyên gia sang Quảng Bình khảo sát quy hoạch thị xã Đồng Hới và chọn địa điểm để xây dựng bệnh viện. Bệnh viện hữu nghị Việt Nam - Cu-Ba Đồng Hới được khởi công vào ngày 19-5-1974, đúng vào ngày sinh nhật của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Hơn 100 chuyên gia, kỹ sư, công nhân của Cu-Ba được cử sang Đồng Hới cùng với công nhân Việt Nam xây dựng bệnh viện, đặt tên Đội xây dựng Nguyễn Viết Xuân. Hầu như toàn bộ vật tư, vật liệu, trang thiết bị của bệnh viện đều được chuyển từ Cu-Ba sang, thậm chí đến viên gạch lát nền.

Sau 6 năm xây dựng, một bệnh viện quy mô 450 giường bệnh hoàn thành vào tháng 9-1981, và được đánh giá là một trong những bệnh viện hiện đại và đồng bộ bậc nhất Việt Nam thời đó. Ngoài vị trí tọa lạc trên một khu đất cao, kiến trúc của bệnh viện theo hướng mở, tất cả các phòng bệnh đều đón được ánh nắng mặt trời và gió từ các hướng; không gian thông thoáng, cây xanh bao trùm giúp người bệnh đến đây có cảm giác thanh bình.

Mô hình Bệnh viện hữu nghị Việt Nam - Cu-Ba Đồng Hới đang được đầu tư mở rộng.
Mô hình Bệnh viện hữu nghị Việt Nam-Cu-Ba Đồng Hới đang được đầu tư mở rộng.

Bác sỹ, thạc sỹ chuyên khoa giải phẫu bệnh Nguyễn Văn Liễu, trong lớp người đầu tiên của bệnh viện nhớ lại: 10 năm sau khi khánh thành (1981-1991) Cu-Ba đã cử 146 chuyên gia sang giúp Quảng Bình điều hành, quản lý bệnh viện, cũng như chuyển giao khoa học kỹ thuật và trực tiếp chữa trị cho bệnh nhân.

Thời gian này bệnh viện là điển hình của mô hình quản lý mới được Bộ Y tế đánh giá cao và nhiều đơn vị đến học tập kinh nghiệm. Bệnh viện là nơi đầu tiên của Việt Nam có máy nội soi dạ dày và cũng là nơi đầu tiên thành lập phòng điều dưỡng. “Những đồng nghiệp Cu-Ba làm việc tác phong rất công nghiệp, nhiệt tình trong chuyển giao kỹ thuật, tâm đắc công tác đào tạo, đặc biệt là trong chăm sóc bệnh nhân. Dù có đêm khuya rét mướt, không phải lịch trực, nhưng có ca bệnh nặng, chỉ cần gọi là họ đến ngay” - bác sỹ Liễu nói.

Ông Nguyễn Thanh Bình, Giám đốc Bệnh viện hữu nghị Việt Nam - Cu-Ba Đồng Hới cho biết: Theo lịch sử bệnh viện trong mười năm sau khi khánh thành bệnh viện, Cu-Ba giúp mình tất tật mọi thứ, từ lương bổng, ăn ở đi lại của chuyên gia, rồi thuốc men chữa bệnh. Ngày đó, bệnh nhân rất ít khi phải chuyển viện tuyến trên, chỉ trừ những trường hợp bệnh viện không có chuyên môn sâu.

Kế thừa và phát huy truyền thống của mình, từ chỗ chỉ có 26 khoa, phòng ngày thành lập, nay Bệnh viện hữu nghị Việt Nam - Cu Ba Đồng Hới có 34 khoa phòng, quy mô 600 giường bệnh, tiêu chuẩn cấp 1 do Bộ Y tế quản lý. Bệnh viện cũng thường xuyên gửi cán bộ sang đào tạo tại Cu-Ba và được bạn hết sức quan tâm giúp đỡ.   

Theo ông Trần Sự, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh, Chủ tịch Phi-đen là người chí tình, chí nghĩa và có tầm nhìn sâu, rộng, dài đối với Quảng Bình. Quy hoạch thị xã Đồng Hới do Cu Ba giúp ngày đó hiện vẫn con nguyên giá trị.

Đặc biệt là Bệnh viện hữu nghị Việt Nam-Cu-Ba Đồng Hới, sau hơn 30 năm hình thành và phát triển, bệnh viện luôn là địa chỉ tin cậy không chỉ nhân dân trong tỉnh mà còn các tỉnh lân cận như Quảng Trị và Hà Tĩnh.

Hiền Mai










 

,
.
.
.